ArtWay

Wij moeten onze verbeelding niet alleen inschakelen bij het maken van kunst, maar ook bij het kijken naar kunst. Marleen Hengelaar

Jan Pieter Foppen: La courbe d’or 2

ArtWay beeldmeditatie 18 augustus 2019

www.artway.eu

Jan Pieter Foppen: La courbe d’or 2

Bezielde bossen van Jan Pieter Foppen

door Teo van den Brink

Two roads diverged in a wood, and I
I took the one less traveled by,
And that has made all the difference.
Robert Frost

Acht uur deden ze erover met de Citroën DS, elke zomer weer. Het maakte indruk op de vijfjarige Jan Pieter Foppen. Van 1977 tot 1984 ging hij met zijn ouders in de zomer naar het Duitse Sauerland. Het gebied is geliefd om zijn uitgestrekte bossen, glooiende weiden, glasheldere beken en rivieren en pittoreske dorpjes. De stilte van dat lieflijke landschap – er was toen nog niet zoveel toerisme als nu – is Jan Pieter altijd bijgebleven.

Tegenwoordig zoekt hij identieke ervaringen in de Morvan, een natuurgebied in de Franse Bourgogne. Vredig platteland, dichtbeboste gebieden met meren. Dit is de groene Bourgogne waar de tijd stil staat. En ja, er zijn natuurgebieden in Europa die ongetwijfeld veel indrukwekkender zijn dan de Morvan, maar juist dat rustige, mijmerende, glooiende trekt hem.

Het landschap op het schilderij is zacht van lijn. Geen harde, hoge bergen. Geen landschappen die je verpletterd doen staan en die zich aan je opdringen. Ze zijn lieflijk en nodigen je uit om erin te verdwalen, maar ook om weer terug te komen. Iedereen kan zich verhouden tot zo’n bos, heerlijk geschilderd op metersgrote doeken. Hierin komt alles samen: licht dat zich door het bladerdek dringt, boomstammen als getuigen van de tijd, de veelheid aan groentinten. Deze bosschilderijen hebben een ziel en zijn tijdloos.

Met Robert Frost kiest Foppen het minst belopen pad. Figuurlijk doet hij dat door figuratie te omarmen. Want waarom is abstract of conceptueel het summum van expressie? Juist in de natuur, waarin het barst van kleur en emotie, ligt zoveel gevoel dat erom vraagt verbeeld te worden. Soms doet Foppen dat mijmerend, voorzichtig. Het bospad dat niet belopen is, onontdekt door toeristen. Voorzichtig legt hij het vast, alsof het bos niet wakker gemaakt mag worden. De grootsheid van de schepping versus pogingen van een kunstenaar het te bevatten. Tegelijk zit er lef in. Het bos móet geschilderd worden, het pad betreden. Verf die driftig gemengd wordt op palet. De kwast raakt het doek, Foppen tovert met tinten groen. En steeds dat toverachtige licht dat de natuur leven geeft. De Schepper bemoeit zich met zijn creatie. Hier, in deze bossen, wil je wandelen en eindeloos dwalen. Verdwalen.

Voordat Jan Pieter Foppen bossen schilderde, was met name de stad het onderwerp van zijn kunst. Met zonlicht overgoten straten en pleinen in Amsterdam, Utrecht en Parijs met zijn wandelaars in tegenlicht en uitnodigende terrassen. Heeft Jan Pieter Foppen het rumoer van de stad ingewisseld voor de stilte en eenvoud van het bos?

“Het één sluit het ander niet uit. In het schilderen van het bos heb ik iets gevonden dat ik zocht. Ik heb een onderwerp als ‘bomen’ niet bewust gezocht. Het onderwerp drong zich op gegeven moment aan me op. In de bosschilderijen wil ik de essentie raken, iets dat me bij het stadsgezicht nog niet lukt. Het bos is herkenbaar, tegelijkertijd is het verrassend verwonderend. Als ik in Frankrijk over een bospad loop of door een dorp kom, waar alles verstild lijkt, dan word ik zo aangeraakt. Of in een hele oude kerk met zuilen, waar dat stille licht op valt. De eeuwigheid en tijdloosheid die je dan voelt. Zo ontzettend mooi!”

*******

Jan Pieter Foppen: La courbe d’or 2, olieverf op doek, 140 x 200 cm.

Jan Pieter Foppen: Rustmoment, olieverf op doek, 40 x 25 cm.

De monumentale Victorkerk in Apeldoorn is op 14, 21 en 28 september 2019 het decor voor de schilderijen van Jan Pieter Foppen. De tentoonstelling is gratis toegankelijk en geopend van 11-17 uur. Zie http://www.victorkerk.nl

Teo van den Brink (1986) studeerde communicatie en kunstgeschiedenis. Hij is actief als marketeer in de kunst- en museumwereld en schrijft als journalist voor diverse media. Van zijn hand verschenen verschillende boeken, waaronder Jan Pieter Foppen, Het licht gezien bij Uitgeverij Waanders & de Kunst.

*******

OP DE WEBSITE   NIEUW OP DE WEBSITE   NIEUWS

1. NIEUW BOEK EN BOEKPRESENTATIE HAARLEM – Eeuwenlang werd het landschap geschilderd als spiegel van de ziel en uitdrukking van spirituele waarden. Kick Bras schreef er een boek over, Het bezielde landschap. Spiritualiteit in de schilderkunst, een rijk kijk- en overdenkboek, met veel grote kleurafbeeldingen. De schrijver toont en becommentarieert landschappen van Caspar David Friedrich tot William Turner, van Vincent van Gogh tot Anselm Kiefer. Het boek wordt gepresenteerd op 24 september om 20.00 uur in de Immanuelkerk, Van Egmondstraat Haarlem. De toegang is vrij. Maar men moet zich wel aanmelden via https://www.verhalenhuishaarlem.nl/event/boekpresentatie-kick-bras-het-bezielde-landschap/. Kick Bras zal dan een lezing houden, waarbij hij veel van de schilderijen zal projecteren. Aan de orde komen thema’s als het verlangen naar een aards paradijs, kosmisch besef, de berg als manifestatie van het goddelijke. Het boek zal dan ook (met korting) te koop zijn. Ook voor een lezing over dit boek in uw woonplaats kan Kick Bras uitgenodigd worden via kickbras@hetnet.nl.

2. TENTOONSTELLING BREDA - 3 augustus – 8 december, Stedelijk Museum Breda, Boschstraat 22, Breda: Verstilling en verandering – Clemens Merkelbach. Clemens Merkelbach van Enkhuizen (1937) schenkt zijn Bredase oeuvre aan Stedelijk Museum Breda. Zijn werk geeft een hoogstpersoonlijk beeld van de veranderende stad en het omliggende landschap in de jaren ’50 en ’60. Ontdek hoe deze veelzijdige kunstenaar met veel gevoel zijn liefde voor de neogotiek overbrengt, maar ook de afbraak van neogotische architectuur vastlegt. Di – zo, 11 – 17 u. https://www.stedelijkmuseumbreda.nl/tentoonstelling/clemens-merkelbach-van-enkhuizen?previous=exhibitions

3. WORKSHOP ELBURG - 21 augustus, 14 – 16.30 u, Museum Sjoel Elburg, Graaf Hendriksteeg 2, Elburg: In het kader van de tentoonstelling over het bijbelboek Hooglied extra workshop van Jackie Howard. De deelnemers gaan zelf aan de slag met materialen die kenmerkend zijn voor Jackie’s werk, zoals polyestervlies, organza en gestempeld katoen. In verband met de beperkte ruimte is aanmelden noodzakelijk. Dat kan door snel een e-mail te sturen naar info@jackiehoward.nl onder vermelding van workshop MSE. https://sjoelelburg.nl/activiteiten/

4. RONDLEIDING WESTEREMDEN – 28 augustus, 10.30 en 14 u, Museum Helmantel, Abt Emopad 2, Westeremden: Rondleiding in het voorhuis (het oudste gedeelte) van de Weem. U krijgt een rondleiding en bezichtiging door het voorhuis waarin een grote collectie kunst en antiek uit alle tijden, met de nadruk op de late Middeleeuwen, is te zien. Daarnaast kunt u de tentoonstelling bekijken in het boerderijgedeelte van de Weem.   http://www.helmantel.nl/museum_helmantel/de_weem/open_huis.html

Voor meer tentoonstellingen, lezingen, kunstvespers, conferenties enz. in Nederland, België, Europa en elders in de wereld, klik hier

ARTWAY: OPENING EYES, HEARTS AND MINDS