ArtWay

Beperking is de poort naar de realiteit. Flannery 'O Connor

Kunstenaars

Jongstra, Claudy - BM - Wilma Wagenaar

 Claudy Jongstra: Kruidendoolhof

PELGRIMAGE

door Wilma Wagenaar

Hoog oprijzende muren en ramen, suizende stilte, licht. We zijn er.

Onze reis voert ons over de snelweg, door de buitenwijken van Tilburg, steeds dieper het Brabantse platteland in. Onder een viaduct door, een bruggetje over, langs een landweg, door de kloosterpoort. Over tuinpaden, via lange betegelde gangen, komen we uiteindelijk in het hart van de Sint Jozefkapel, de gewijde ruimte waar het gebedsleven van de trappistermonniken van de Abdij Koningshoeven zich afspeelt.

Op de parketvloer, gepolijst door generaties vrome voeten, ligt een doolhof van kamille en walstro, met de hand geplukt, zorgvuldig tot richels gevormd. Het symboliseert de weg die de pelgrim moet gaan. In de middeleeuwse devotie was een doolhof een middel tot meditatie en gebed. De afstand naar het centrum lijkt kort, maar de weg erheen is vol bochten en tegengestelde richtingen. Dan weer zijn we vlak bij het middelpunt, dan weer bewegen wij ons er vanaf. Onze uiteindelijke aankomst staat vast, als we maar volhardend doorgaan. Maar we hebben dit proces van omwegen nodig om ons vertrouwen in ons levensdoel te versterken en onze toewijding te verdiepen. We laten ons niet ontmoedigen als we zien dat we, vlak bij ons doel, nog weer een etappe erbij krijgen, maar vertrouwen erop dat deze extra afstand ons ook extra genade zal brengen.

De kruiden geuren, indringend, aards – de geur van bermen en akkers in de zomer. En tegelijkertijd is de ongrijpbaarheid van die geur een symbool voor het onzichtbare, dat absoluut, onontkoombaar, aanwezig is.

De locatie voor dit werkstuk is prachtig getroffen. In een zakelijke of museale omgeving zou dit werk inhoudelijk veel minder tot zijn recht zijn gekomen. Maar nu op deze plek gaat het een dialoog aan met de omringende Sint Jozefkapel: vanuit het doolhof, dwalend door het leven, kunnen de pelgrims zich overkoepeld weten door de hemel, een door God geschapen en geleid universum.

Psalm 121 welt op: ‘Vanwaar zal mijn hulp komen? Mijn hulp is van de Eeuwige, die de hemelen en de aarde gemaakt heeft.’

*******

Claudy Jongstra: Kruidendoolhof, 2012, kamille en walstro. Deze installatie in de Sint Jozefkapel was in 2012 onderdeel van de expositie PELGRIMAGE in de Abdij Koningshoeven in Berkel-Enschot, een samenwerking tussen Marc Mulders en textielkunstenares Claudy Jongstra .

Claudy Jongstra (1963) is textielkunstenares en woont en werkt in het Friese Spannum. Rentmeesterschap, biodiversiteit en het behoud van natuurlijk en cultureel erfgoed zijn haar uitgangspunten. Zij werkt ambachtelijk en duurzaam, met natuurlijke materialen. Zo maakt zij kunstwerken met wol van haar eigen schaapskudde, die zij verft met kleurstoffen afkomstig van haar eigen bloemenakkers. De vaardigheden van het spinnen, kaarden, weven en het maken van verf uit natuurlijke grondstoffen staan aan de basis van ieder kunstwerk. De unieke kwaliteit van haar werk wordt wereldwijd erkend, zij heeft grote internationale opdrachtgevers en exposeert over de hele aardbol.    

 

In de onlangs uitgezonden documentaire Verweven Wereld: Claudy Jongstra van Allard Detiger zagen we haar worstelen met de hoeveelheid werkstress die de roem met zich meebrengt. Erg mooi vond ik het laatste shot: Claudy, alleen, in de duinen, onderzoekend bezig met een schetsboekje en wat ruw materiaal. Voor meer over haar werk, ook filmpjes waarin ze over haar holistische levensvisie vertelt, zie www.claudyjongstra.com.

Wilma Wagenaar is docent beeldende vorming en werkt als vrij kunstenaar. Het kloosterleven, met daarin de verbondenheid met God en de eeuwenoude rijkdom aan gebedscultuur en meditatie, is voor haar een bron van vreugde en energie. Zij is als kringlid van de gemeenschap Chemin Neuf actief in de Paulusabdij te Oosterhout. Een paar keer per jaar organiseert zij met een collega schilderretraites in de Benedictijner Abdijen in Egmond, Doetinchem en Zevenkerken-Brugge (België). Als u eens een paar dagen wilt kennismaken met deze manier van leven kunt u contact met haar opnemen via haar websites: www.wilmawagenaar.nl of www.schilderretraite.nl 

ArtWay beeldmeditatie 2 februari 2014