ArtWay

God heeft ons niet geschapen om ons te verlaten! Michelangelo

Augustin Kolawole Olayinka: De Transfiguratie

ArtWay beeldmeditatie 4 oktober 2020

www.artway.eu

Augustin Kolawole Olayinka: De Transfiguratie

Jezus leidt ons naar het einde van de geschiedenis

door Christian Weber

Het perspectief van dit beeld is opvallend in vergelijking met de meeste uit­beel­dingen van de Transfiguratie of de Verheerlijking op de berg. Op de voorgrond geen knie­lende of liggende discipelen, maar Jezus die de kijker tegemoet komt, ge­volgd door Mozes en Elia. Drie discipelen staan op de achtergrond, wat lager op de berg. Ze krijgen een achteraanzicht van de drie figuren op de voorgrond en zien de god­de­lijke werkelijk­heid zogezegd op de rug (vgl. Exodus 33:23). Twee van hen houden hun han­den voor hun ogen tegen het verblindende licht.

Mozes en Elia staan niet naast Jezus en zijn niet met hem in gesprek, maar ze lo­pen ach­ter hem als zijn gevolg. Mozes houdt de stok vast waarmee hij wonder­tekenen deed (Exodus 4:2) en hij draagt de gordel van het pesachmaal (Exodus 12:11). Elia draagt een een­vou­dige profeten­mantel, een haren kleed (2 Koningen 1:8). De vlammen aan de onderkant van zijn kleed zouden kunnen refereren aan Gods wonderbaarlijke vuur op de Karmel.

Ook de kleurstelling valt op: overheersend zijn de warme aardkleuren bruin en oker. Het groen en rood van de hemel komen terug in het kleed dat Jezus draagt. Zijn nimbus en het boven­ste deel van zijn kleed zijn roze. En verwijst het groen onderaan zijn mantel misschien naar de duivel, met wie Christus over een korte tijd oog in oog zal staan in het kwaad van het kruis?

In deze uitbeelding van de Transfiguratie door de kunstenaar vertoont Jezus zich niet slechts aan zijn discipelen. Jezus komt naar ons toe, hij nodigt ons uit om hem te volgen en ons aan te slui­ten bij zijn volge­lingen – op weg naar het einde van de geschiedenis.

******

1. Augustin Kolawole Olayinka: De Verheerlijking van Jezus (1997). (1997). missio-Kunstkalender 2002 no. 5 © missio Aachen.

2. Olayinka aan het werk. Zijn tweede zoon kijkt toe.

3. Olayinka werkt aan kleibeelden. Foto: Shirabe Ogata (2008). Uit Ogata 2016, p. 607, fig. 36.

Augustin Kolawole Olayinka werd in 1964 geboren in Ibadan, Nigeria, en ont­dekte als kind zijn artistieke vermogens. Door bemiddeling van een oom kon hij in de leer bij de kunstenaar Bayo Ogundele in Ile-Ife. Net als zijn bekende broer Rufus Ogundele behoorde Bayo tot de Oshogbo-school, in het midden van de jaren zestig opgericht door Georgina en Ulli Beier (zij een schilderes uit Enge­land en hij een taalkundige uit Duits­land). Typerend voor de Oshogbo-stijl zijn platte composities, het gebruik van primaire kleuren, gezichten als Afri­kaanse mas­kers, en onderwerpen uit de Yoruba-cultuur (zoals mythologie, dans en land­bouw). In 1986 slaagde Olayinka voor het toe­latingsexamen van de uni­versiteit in Ile-Ife en kon hij vier jaar kunst studeren. Toen hij in 1983 de Mis­sion Kunst­prijs won, werd hij voor drie maanden uit­genodigd in Aken en kreeg hij internationale erkenning. Om zijn schamele inkomen aan te vullen verdiende hij soms bij als motortaxichauffeur. Tussen 2008 en 2012 kreeg hij diverse opdrachten van katholieke kerken in Nige­ria. Ola­yinka en zijn gezin horen bij een in 2006 gestichte pinksterkerk en hij is daar actief als koor­dirigent en zondag­schoolleraar. Verder blijft hij de kost verdienen met kunstop­drachten, waarbij een breed scala aan stijlen en tech­nieken aan bod komt (schilderen, textieldruk, kleireliëf, cementbeelden).

Literatuur

missio-Kunstkalender (1995) no. 9, (2002) en (2007) no. 2

Gregor von Fürstenberg and Vellguth, Klaus (hrsg.), Mein Bild von Weih­nachten. Was Prominente glauben. Kevelaer 2006, 13.

Gregor von Fürstenberg en Klaus Vellguth (hrsg.), Mein Bild von Ostern. Was Promi­nente glauben. Kevelaer 2007, 11.

Shirabe Ogata,「アーティスト」として生きていく= ‘To Live as an Artist. The Way the Arts are Practiced in the City of Ile-Ife’, in: Bulletin of the National Museum of Ethnology Osaka, Japan vol. 40 nr. 4 (2016), 547-618. [doi.org/10.15021/00006074]

Deze meditatie is een fragment uit het boek Wie andere Kulturen die Bibel sehen. Ein Praxisbuch mit 70 Kunstwerken aus 33 Ländern (Zürich: TVZ, 2020) van Christian Weber,  www.tvz-verlag.ch/buch/wie-andere-kulturen-die-bibel-sehen-9783290182748/?page_id=1   

*******

1. PORTRETKUNST IN KAMPEN - 4 oktober – 24 januari 2021, Stedelijk Museum Kampen, Oudestraat 133, Kampen: Oog voor het oor in de portretkunst. Deze tentoonstelling is gebaseerd op het verhaal van de 'ontdekking' van Jan van Driel dat Rembrandt net als hijzelf flaporen had. Er zijn originele etsen van Rembrandt te zien uit de collectie Jaap Mulders en werk van hedendaagse kunstenaars waaronder Jan van Driel, Philip Akkerman, Willem den Ouden, Pieter Pander, Suzanne Schuttelaar, Koos van Keulen, Annemarie Busschers, Dennis Møgelgaard, Herman Tjepkema, Kenne Grégoire en Caitlin Sas. Do – zo, 13 – 17 u. Reserveren verplicht. https://stedelijkmuseumkampen.nl/cms/index.php/uploaden/actuele-expo/261-de-oren-van-rembrandt  

2. NET UIT – Wim van der Beek: Oog voor het Oor in de portretkunst/ de oren van Rembrandt door de ogen van Jan van Driel. Zwolle – Waanders de kunst, 2020. Dit is het verhaal van een oorspronkelijke zoektocht in de schilderkunst naar het oor in de portretkunst en naar een aspect in Rembrandts zelfportretten, waaraan tot nog toe in alles wat geschreven is over Rembrandt, nooit iemand aandacht heeft geschonken. Al eeuwenlang is er door velen intensief gekeken naar de portretten van Rembrandt. Er zijn ettelijke boeken verschenen over Rembrandts kleurgebruik, penseelvoering, over de neus, de ogen, mond, haargroei of de fysionomie in het algemeen zoals Rembrandt die verbeeldde in zijn zelfportretten. Beeldend kunstenaar Jan van Driel (1950, Amsterdam) voegt daar nog iets aan toe: de oren. Die 'ontdekking' heeft alles te maken met hoe Jan van Driel zichzelf portretteert in de talloze schilderijen en tekeningen, die hij maakte. Daarin geeft hij een eerlijk en helder beeld van zijn eigen uiterlijk tot en met zijn eigen afstaande oren. Hij kwam tot de ontdekking: niet alleen hijzelf heeft flaporen, ook Rembrandt had die. Het gevolg daarvan is een boek met een hernieuwde kijk op het portret in het algemeen en op de zelfportretten van Rembrandt in het bijzonder. € 24,95.

3. GASTHEREN EN -VROUWEN GEZOCHT VOOR TENTOONSTELLING NIEUWE AARDE – Tentoonstelling in Westerkerk Amsterdam. Van 31 oktober t/m 28 november is de Westerkerk Amsterdam van maandag t/m zaterdag tussen 10.00-15.00 uur gratis geopend voor onze nieuwste tentoonstelling NIEUWE AARDE: 12 visioenen.  Maar liefst 261 kunstenaars zonden werk in voor onze Open Call NIEUWE AARDE. Deel je visioen. Met inspiratie uit zeer diverse bronnen, in allerlei disciplines: behalve uit de Bijbel en de natuur ook uit geschriften van mystici zoals Hildegard von Bingen, uit het Boeddhisme, taoïsme, geschriften van Rumi, uit de getallensymboliek en zelfs uit een songtekst van Bløf. En veel kunstenaars – zowel mannen als vrouwen - hebben met hun kunstwerk het vrouwelijke aspect, Moeder Aarde of ‘de Godin’ in ere willen herstellen. De curerende commissie selecteerde 90 werken die online zijn gepresenteerd toen een fysieke tentoonstelling voor publiek onmogelijk was: www.nieuweaarde.nu/inzendingen/. De 12 meest spannende, bijzondere & inspirerende kunstwerken kun je van 31 oktober tot en met 28 november live zien in de Westerkerk Amsterdam. Wij zoeken voor de tentoonstelling in de Westerkerk Amsterdam vrijwilligers die het leuk vinden om bezoekers te ontvangen en hun te vertellen over dit bijzondere initiatief, de twaalf kunstwerken en het fraaie gebouw waarin ze zich bevinden. Kijk op de website voor meer informatie en hoe je je kunt aanmelden.

4. GIJS FRIELING IN HEERLEN – 20 september 2020 – 21 februari 2021, SCHUNCK Glaspaleis, Bongerd 18, Heerlen: Gijs Frieling – Theofanie – Up and Out. Voor het trappenhuis van SCHUNCK ontwierp Frieling een wonderlijk landschap van planten, mensen en objecten. Ook liet hij zich inspireren door werken uit de gemeentelijke kunstcollectie Heerlen, die een bijzondere betekenis hebben voor hem. Zijn werken voeren als een bergpad omhoog over verschillende verdiepingen naar de top van het Glaspaleis. Een theofanie is een zichtbare manifestatie van een godheid aan de mens. De term wordt onder andere gebruikt om te verwijzen naar een verschijning van de goden in de mythen van het oude Griekenland en het Nabije Oosten. De keuze voor dit thema is een losse verwijzing naar het werk van Aad de Haas. Tijdens zijn eerste bezoek aan Parkstad bezocht Frieling de St.Cunibertus kerk in Wahlwiller met de beroemde kruiswegstaties van De Haas. Het is één van vele elementen die tot uitdrukking komen in de wandschildering van Frieling. Ook liet Frieling zich inspireren door het trappenhuis zelf, dat bij hem de associatie opriep met de beroemde glazen lift uit Sjakie en de grote glazen lift (Roald Dahl). Sjakie reist in dat verhaal hemelwaarts door het indrukken van de rode liftknop met de tekst ‘Up and out’. Openingstijden: https://schunck.nl/vestigingen-en-openingstijden/ https://schunck.nl/agenda/muurschildering-gijs-frieling-up-and-out-2020/

5. AAD DE HAAS IN HEERLEN – 22 september 2020 – 21 februari 2021, SCHUNCK Glaspaleis, Bongerd 18, Heerlen: Tegendraads. In het kader van jubileumjaar Aad de Haas – 100 jaar brengt SCHUNCK Museum voor het eerst in jaren, een groot deel van het oeuvre van Aad de Haas bij elkaar. Een intieme kijk in het eigenzinnige hoofd en het bevlogen hart van deze kunstenaar, die een eigen(wijze) positie inneemt in de Nederlandse kunstgeschiedenis. Meer dan 250 werken in de tentoonstelling Tegendraads onderstrepen de veelzijdigheid van De Haas, die zich uitdrukte in verschillende stijlen en technieken, met als rode draad zingeving en engagement. Dit drukte hij keer op keer uit in thema’s variërend van mystiek, macht en activisme tot heimwee, begeerte en (angst voor) de dood. Deze thema’s zijn vandaag de dag onverminderd relevant en zinnenprikkelend. De Haas verbeeldde ze in een geheel eigen fantasierijke en lustvolle beeldtaal, die doet denken aan symbolisten als Gustave Moreau, Odilon Redon en James Ensor. In zijn werkhouding en leven was hij altijd tegendraads; activisme en autonomie gingen bij hem hand in hand. Openingstijden: https://schunck.nl/vestigingen-en-openingstijden/ https://schunck.nl/agenda/tegendraads-aad-de-haas-100-jaar/

6. CHRISTIAN ART FOR A BIBLICALLY ILLITERATE GENERATION – Holy Smoke: Spectator Podcast. Carmel Thompson and Ben Quash discuss the profound and neglected meaning of Christian art. https://www.spectator.co.uk/podcast/how-a-biblically-illiterate-generation-can-discover-christian-art 

Voor meer tentoonstellingen, lezingen, kunstvespers, conferenties enz. in Nederland, België, Europa en elders in de wereld, klik hier

ArtWay is een website met materiaal voor kerken en individuen die kunst en geloof met elkaar willen verbinden.

ARTWAY: OPENING EYES, HEARTS AND MINDS