ArtWay

De manier om monotonie in religieuze kunst te vermijden is onderdompeling in de Schrift. Jonathan Evens

Charles Mackesy: De jongen, de mol en het paard

ArtWay beeldmeditatie 11 april 2021

www.artway.eu

Charles Mackesy: De jongen, de mol, de vos en het paard

Over liefde, vriendschap en vriendelijkheid

door Jantien van Wageningen

Via een vriendin kreeg ik dit boek vorig jaar in handen en ik was meteen geraakt. Ik ben niet de enige, want sinds de verschijning van de Engelse editie in 2019 zijn er inmiddels meer dan 1,4 miljoen exemplaren in de wereld verkocht. Wat maakt dit boek zo bijzonder en waarom spreekt het zoveel mensen, jong en oud, aan?

Op de tekening van het mooie stevige kaft zien we een paard dat zich met zijn hoofd toebuigt naar een jongen, die op zijn beurt een mol in zijn handen koestert, met op zijn voet de staart van een vos. In dit beeld vat Mackesy de boodschap van dit boek: een pleidooi voor liefde, saamhorigheid en vriendschap. De zwart- tot goudgekleurde letters zijn handgeschreven en maken ze heel persoonlijk: de kijker/lezer voelt intuïtief dat het hier gaat om kostbare levenswijsheid, waard om ontdekt en gedeeld te worden.

Een eenzame jongen ontmoet een mol. Ze slenteren door de wildernis die eng is, maar ook mooi. Dan komen ze een vos tegen die in een valstrik gevangen zit. De mol redt hem en samen trekken ze verder. Ze ontmoeten het paard, dat groot en wijs is. Ze leren dat ze kwetsbaar mogen zijn en ontdekken de kracht van de liefde. Dit is in het kort het verhaal, maar in wezen gaat het om de gesprekken, over hoe ze over het leven denken en hun band met elkaar.

‘Eén beeld zegt meer dan duizend woorden,’ vertelt een bekend spreekwoord. In het voorwoord van het boek verwoordt Mackesy het zo: ‘De waarheid is dat ik plaatjes nodig heb. Die zijn als eilanden, plekken om heen te gaan in een zee van woorden.’ Beelden als toevluchtoord. Hier spreekt een kunstenaar die in zijn schetsmatige, eenvoudige tekeningen als geen ander sfeer, gevoelens en stemmingen kan weergeven. Ze zijn in zwart-wit ecoline gemaakt, soms ingekleurd en bestaan vaak alleen uit lijn met veel verdikkingen. Het gezicht van de jongen is nooit goed te zien, de dieren zijn grof geschetst, al dan niet vergezeld van tekst in de vorm van dialogen.

De beelden en woorden sluiten naadloos op elkaar aan, zoals de bladzijde met een zwart-wit tekening van de jongen op het paard met de vos ernaast, van achteren gezien. ‘Wat is het moedigste dat je ooit hebt gezegd?’ vroeg de jongen. ‘Help,’ antwoordde het paard. (En wellicht durft hij dat te zeggen omdat hij de jongen niet aan hoeft te kijken.)

Alle personages hebben een eigen persoonlijkheid met eigen sterktes en zwaktes en houden zich ieder met andere dingen bezig. De jongen is nieuwsgierig en stelt veel vragen. De mol houdt veel van taartjes. De vos is stil, want het leven heeft hem beschadigd. Het paard is wijs en zachtaardig. Er ontstaan flarden van open gesprekken, waarin ze hun kwetsbaarheid, angsten, verlangens en dromen delen. Daarbij kijken ze elkaar aan of kijken ze samen naar de omgeving. Zo ontstaat er een wederkerigheid waarin de een de ander nodig heeft en ook in zijn eigen waarde laat.

‘Ik hoop dat dit boek je aanmoedigt, misschien om onbevreesd te leven met meer liefde voor jezelf en voor anderen,’ schrijft Mackesy in zijn voorwoord, gevoed door wat hij heeft ervaren in zijn eigen leven: ‘De dingen die ik in het leven heb geleerd probeer ik te distilleren en vereenvoudigen tot deze kleine personages, zodat hopelijk iemand er iets aan heeft’.

En: ‘Probeer je vleugels uit te slaan en je dromen te volgen – dit boek is een van de mijne.’

‘Leven is moeilijk – maar er wordt van jou gehouden.’

‘Dus je weet alles over me?’ vroeg de jongen.

‘Ja,’ zie het paard.

‘En toch houd je nog steeds van me?’

‘Wij houden daarom des te meer van je.’

Deze boodschap van onvoorwaardelijke liefde blijkt velen aan te spreken in deze tijd. Ieder kan zijn eigen interpretatie geven aan de teksten, want het gaat hier om universele waarden die voor elk mens belangrijk zijn. Een christen zal er een hoopvol evangelie in herkennen, waarin Jezus ons oproept tot liefde voor elkaar en barmhartig leven: ‘Je bent geliefd zoals je bent.’ Of, zoals Mackesy in een van zijn interviews zegt: ‘Jezus Christus leerde mij om mensen heel mooi te vinden.’

*******

Charlie Mackesy: De jongen, de mol, de vos en het paard, vertaald door Arthur Japin (KokBoekencentrum Uitgevers, Utrecht,14e druk, december 2020).

Charlie Mackesy (1962) is een Britse kunstenaar en auteur. The Boy, the mole, the fox and the Horse heeft wereldwijd meer dan 1,4 miljoen exemplaren verkocht en heeft 55 weken gestaan ​​in de top tien van de Sunday Times Bestsellers List. Zijn boek werd geselecteerd als het Waterstones Book of the Year 2019 en stond op de shortlist voor de British Book Awards in 2020.  Mackesy werd geboren en groeide op in Northumberland en ging naar kostschool toen hij zeven was. Hij woont in Londen en in Suffolk, waar hij samen met zijn zus voor zijn moeder zorgt. Hij heeft gewoond en geschilderd in Zuid-Afrika, Sub-Sahara Afrika en de V.S. Mackesy was een cartoonist voor The Spectator en een illustrator voor Oxford University Press. Hij werkte ook samen met Richard Curtis voor Comic Relief. Hij is een voormalig atheïst die 'Jezus heeft gevonden' en zijn werk ziet als een manier om 'God voor te stellen aan de mensen van wie hij houdt'. Veel van zijn schilderijen hebben een religieus thema. Hij werd geselecteerd om te werken aan het Unity Series-project van Nelson Mandela, waarbij hij de tekeningen die Mandela maakte opnieuw vormgaf. Mackesy spreekt regelmatig in Holy Trinity Brompton Church in Londen, waar de Alpha Course werd gestart. Een van de interviews op Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=GjV9MX_LmdI&list=RDCMUCVT1tPkR-fUVlO652EcO3ow&start_radio=1&t=0&ab_channel=CBSSundayMorning

Jantien van Wageningen is neerlandica en werkte tot haar pensioen als docente Nederlands op Hogeschool Windesheim in Zwolle.

*******

IN DE KIJKER

1. HANS ROOKMAAKER’S LECTURE ‘WHAT IS REALITY?’ – A couple of years ago Byrne Power started a YouTube channel called The Anadromist (anadromous means swimming against the stream). He says, “At a certain point I thought it's time to take Rookmaaker down off the historical shelf and present him to a new generation. And so, with his daughter Marleen Hengelaar-Rookmaaker's permission, I created this visually annotated and cleaned up version of his lecture entitled ‘What Is Reality?’ Rookmaaker was asking about the limitations of the scientific world view versus a world view that allowed a place for meaning. Rookmaaker had a vast understanding of the problems of art, and while the lecture does not deal directly with his specialty, it is completely informed by it. The point of the lecture is to prod the question, What Is Reality? And prod it does. Whether he is discussing the Middle Ages, the relationship of Renaissance artistic perspective to Descartes ideas of space, or asking a poignant question on the nature of water, I have found that he is stirring up a very deep well indeed. This lecture is a product of the last phase of his life. It was recorded at Gordon-Conwell Seminary in Massachusetts in 1976. Sadly Rookmaaker died in early 1977. And when I discovered this lecture in the L'Abri library I keenly felt the loss of his voice. So far this lecture has been greatly appreciated by the hundreds who have heard it over on my channel. Now it's your turn. If you haven't heard of Hans Rookmaaker, or only know him by name, it's time to hear his voice.” Link: https://youtu.be/Ee-9TPQ3BFE ; The lecture video can also be found on ArtWay

 

Hans Rookmaaker: What Is Reality? (Annotated L'Abri Lecture 1976) Owen Barfield, C.S. Lewis, art

Who was Hans Rookmaaker? Hans Rookmaaker (1922 - 1977) Dutch Art Historian - Born in the Dutch East Indies (Indonesia) in 1922. He was converted to Dutch Re...

youtu.be

 

2. LIKEART – BESTEL EEN PERSOONLIJK KUNSTWERK – Like Art maakt kunst over jou of voor je geliefden: aandacht wordt tastbaar en valt een aantal dagen later letterlijk bij je in de bus. Het kunstwerk dat je bestelt is uniek en wordt helemaal op de persoon afgestemd; de kunstenaars vertalen jouw verhaal in een beeld, tekening of collage. * Kies een kunstenaar uit naar keuze (uit vier). * Vul een persoonlijk formulier in. * Het persoonlijk kunstwerk wordt voor jou gemaakt. * Binnen een paar dagen: jouw persoonlijke kunstwerk op de deurmat! Ga naar de Likeart website

3. DRIE RAMEN VAN GERHARD RICHTER UIT 2020 - Vrije Academie Artbite - Het slotakkoord van Gerhard Richter. Aldwin Kroeze vertelt over een levende legende: Gerhard Richter (1932). De route van zijn verhaal loopt langs kathedralen met glas-in-lood creaties van Hockney en Chagall en stopt in Tholey. De noodlijdende Benedictijner abdij van St. Mauritius krijgt daar in september 2020 drie prachtige glas-in-lood creaties van Richter. Hij schenkt ze met de mededeling aan zijn publiek dat dit zijn slotakkoord is. Waarop baseerde hij de ontwerpen van zijn Opus? En hoe kwam Richter van de fotografische realiteit in de jaren zestig tot het maken van deze creatie vorig jaar? Bekijk en luister

4. PRIJSVRAAG VERDUURZAMING ICONISCHE STADSKERKEN – De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) heeft op 11 maart, samen met de Rijksbouwmeester, een openbare prijsvraag uitgeschreven: 'Sublieme schoonheid | sublieme duurzaamheid. Oproep voor het verduurzamen van iconische stadskerken.’ Lees meer

5. BEKIJK OOK NIEUWE AARDE.NU ONLINE – Meer dan 260 kunstenaars stuurden vorig jaar werk in voor onze Open Call NIEUWE AARDE. Deel je visioen. Twaalf werken waren afgelopen herfst te zien in de Westerkerk Amsterdam. Maar er was zoveel meer. Zoveel inspiratie, schoonheid, bezieling ook. We wijzen je graag op onze website www.nieuweaarde.nu. Daar zijn meer dan 80 andere inzendingen te vinden. Veel plezier! 

6. BIJBELS MUSEUM GAAT DE STRAAT OP – Nu alle musea gesloten zijn en Nederland aan het wandelen geslagen is, wil het Bijbels Museum mensen buiten inspireren. In de studentensteden Amsterdam, Den Haag, Groningen, Rotterdam en Utrecht plaatsen we van eind april t/m half mei grote affiches op straat met de portretten van Anil, Dave, Ihab, Joenoes, Maya, Nineke, Refelinio, Wai Wai en hun Verhalen van Hoop. Bij die portretten staat een QR-code waarmee je met je smartphone hun verhalen kunt beluisteren, onderweg of eenmaal thuis op de bank. Verhalen van Hoop over hoe deze jonge mensen moeilijkheden overwonnen, weer licht aan het eind van de tunnel vonden én welk bijbelverhaal hen daarbij hielp. Heb jij ook een bijzonder verhaal te delen? Over iets dat je het afgelopen coronajaar hebt meegemaakt? Een verhaal waarmee je andere jongeren kunt inspireren en hoop kunt geven? Vertel het ons via een spraakbericht (whatsapp) en maak kans op een fotoshoot met zilveren camerawinnaar Cigdem Yuksel. Je vindt het whatsapp nummer en de verhalen op onze website vanaf 26 april! 

7. LEZING OVER ROGIER VAN DER WEYDEN – 14 april, 11 – 13 u, online: De erfenis van Rogier. Martijn Pieters over Van der Weydens invloed. Als stadsschilder van Brussel geeft Rogier van der Weyden (1399-1464) de Brusselse schilderkunst vorm. Ook na zijn dood wordt zijn stijl en iconografie door schilders voortgezet en verder ontwikkeld. Wie waren deze anonieme schilders met noodnamen als ‘de Meester van het Zicht op Sint Goedele’ en ‘de Meester van Affligem’? Martijn Pieters haalt hen uit de schaduw. https://www.vrijeacademie.nl/ons-aanbod/online---college-de-erfenis-van-rogier/

8. LEZING VAN EYCK TOT DÜRER – 17 april, 11 – 13 u, online: Van Eyck tot Dürer, Vlaamse Primitieven & Duitse 15de-eeuwse kunst. Wist u dat de Vlaamse Primitieven de Duitse 15de eeuwse schilderkunst sterk hebben beïnvloed? Hele composities, details of technische methoden van o.a. Van Eyck en Van der Weyden werden overgenomen door Duitse schilders. Martijn Pieters zal deze onderlinge culturele uitwisseling nader toelichten. Illustratief daarvoor is de anekdote, die Albrecht Dürer in zijn dagboek optekende. https://www.vrijeacademie.nl/ons-aanbod/online---college-van-van-eyck-tot-drer/

9. COURSE: Taking Flesh: Incarnation, Embodiment by REV. DR. TREVOR HART. 19 July – 23 July, Nashotha House Theological Seminary, Nashotah, WI, USA. Trevor Hart is Honorary Professor of Divinity, the University of St. Andrews, Scotland and Rector of St. Andrew’s Episcopal Church. God as creator taking on the flesh of creation in order to redeem, transform, and exalt that creation is at the heart of the Christian gospel and also central to our existence as embodied beings in God’s creation of both “things visible and invisible.” In an analogous manner, for the human creature to be fully human involves us in repeated acts of flesh-taking and meaning- making. The practices and products of human artistic making, albeit only one sphere in which this occurs, provide a particularly appropriate paradigm as they straddle the boundary between material and non-material reality, thereby drawing us more fully into each. Considering different ways in which flesh is “taken” and “transformed” in the arts may thus aid us both in situating them theologically and in reckoning with some of the peculiar tensions and resolutions involved in our creaturely being-in-the-world. Tuition: $1500 (Credit) / $500 (Audit). This course is being offered in-person only. Registration deadline is May 25 and any questions can be directed to Jim Watkins (jwatkins@nashotah.edu). See you tube videoRead more

Voor meer tentoonstellingen, lezingen, kunstvespers, conferenties enz. in Nederland, België, Europa en elders in de wereld, klik hier

ArtWay is een website met materiaal voor kerken en individuen die kunst en geloof met elkaar willen verbinden.

ARTWAY: OPENING EYES, HEARTS AND MINDS