ArtWay

We moeten weer hoge kathedralen bouwen om de grootheid van God te eren. Jelle Korevaar

Max van der Linden Ceramist

ArtWay beeldmeditatie 10 oktober 2021

www.artway.eu

Max van der Linden Ceramist

Max van der Linden groots in zijn eenvoud

door Koenraad De Wolf

De Waalse ceramist Max van der Linden (1922-1999) wordt vaak ingedeeld bij de volkskunst en de naïeve kunst, maar hij overstijgt met brio dat niveau. Hij creëert een universele kunst die groots blijft in zijn eenvoud. De mengeling van religiositeit, helderheid, blijdschap, hoop en melancholie, gekoppeld aan het gebruik van broos ceramisch materiaal, verlenen de werken een mysterieus en dromerig karakter.

Aan de grondslag van het oeuvre van Max van der Linden liggen een diep doorvoelde religiositeit en een intense verbondenheid met het platteland in het noorden van de provincie Waals-Brabant in België, waar hij zijn hele leven heeft gewoond. De in beeld gebrachte thema's zijn gemakkelijk herkenbaar. Naast toonaangevende religieuze figuren (Franciscus, Theresia van Lisieux, Bernadette) en bekenden uit de wereld van de klassieke muziek (Mozart, Vivaldi en Bach) en de kunst bouwt hij heel wat werken op rond alledaagse mensen.

De diverse fasen uit het leven, waaronder ook de dood, worden met veel zin voor realisme in beeld gebracht. Max Van Der Linden is geen filosoof, maar geeft met een licht moraliserende ondertoon de toeschouwer een aantal vingerwijzingen mee. Hij kijkt met een vleugje milde humor naar de wereld en vestigt onze aandacht op de kleine dingen die het leven aangenaam maken. Vanuit zijn positieve ingesteldheid wint het goede het van het kwaad. Aldus krijgt een verlaten mijnstad wat kleur door een fluit spelende jongeman. In het Mozart-festival symboliseert het vergulde barokinterieur het uitbundige karakter van de muziek. Naast fragmenten uit de opera’s De toverfluit en Figaro verschijnt de lijkwagen waarmee Mozart, verlaten door vrienden en gevolgd door zijn hond, in een massagraf wordt begraven.

Kenmerkend voor de ceramieken bas-reliëfs is de architecturale opbouw. De eenvoudige vertellingen spelen zich af in een decor van huizen, met de vensters en deuren wijd open. De barokke en uitgesproken decoratieve beeldtaal maakt vanaf de jaren 1970 plaats voor een meer eenvoudige uitwerking van de thema’s. Door de verhoogde contrastwerking treedt ook de inhoud van de boodschap sterker op de voorgrond. Ondanks de kleine afmetingen blijven de beelden een monumentaal karakter behouden.

Het vakmanschap van de kunstenaar vindt in ons Belgische land nauwelijks zijn gelijke. De korzelige structuur van de klei staat een grote aandacht voor het detail niet in de weg. Vaak maakt hij in één werk gebruik van diverse soorten klei. Telkens weer laat hij een wat eigenzinnige driedimensionale ruimte aanvoelen.

Vanuit een persoonlijke visie tekent zich in de 50-jarige loopbaan van Max Van Der Linden een logische evolutie af in de richting van een grotere vereenvoudiging. Maar de ziel van zijn kunst blijft onveranderd. De heldere en serene sfeer in deze zorgeloze wereld heeft iets paradijselijks. Vooral ouderen zullen terugdenken aan de tijd van toen, waarin alles er een stuk eenvoudiger aan toeging. Geen enkele Belgische kunstenaar heeft zoveel opdrachten in kerken uitgevoerd. Dat zijn er meer dan vijftig.

In een samenleving van praal, pracht en uiterlijk vertoon maakt de kunstenaar ons attent voor de grootsheid van de simpele dingen van alledag. De koppeling van een intense verbondenheid met het transcendente aan de genoegdoeningen van het alledaagse leven leidt tot een harmonisch evenwicht dat in de kunst maar zelden wordt bereikt. De tijd lijkt op hem nauwelijks vat te krijgen. Twintig jaar na zijn dood hebben zijn composities nog niets aan kracht en actualiteitswaarde ingeboet.

*******

Max van der Linden: Emmaüsgangers, ceramiek.

Max van der Linden: Mozartfestival, ceramiek.

Max van der Linden: De kapel van Notre Dame de Bon Secours in Nodebais, ceramiek.

Max van der Linden: Pour le meilleur et pour le pire, Chapelle du Rond-Chêne, ceramiek.

Koenraad De Wolf (1956) is een Belgisch historicus en publicist. Hij publiceerde meerdere boeken over hedendaagse religieuze kunst. Meer info vindt u op www.koenraaddewolf.be.

*******

KUNSTNIEUWS IN DE KIJKER

1. TENTOONSTELLING JAN PIETER GOOTJES – 12 oktober – 17 november, Academiehuis de Grote Kerk, Grote Markt 18, Zwolle: Jan Pieter Gootjes – Vuur. Er is een aantal werken van de kunstenaar te zien. Centraal in deze expositie staat de installatie VUUR. Het staat opgesteld in het hoogkoor van de kerk. Als bezoeker wordt je binnengeleid en omringd door dit indringende werk. Daarnaast zijn er een aantal werken te zien die verwantschap hebben met het grotere thema waar Jan Pieter al jaren door geïnspireerd wordt “De Jakobsladder”. Dit thema heeft zijn bron in het verhaal uit de Bijbel over Jakob. Titels van andere kunstwerken zijn: Jakobs Strijd, Hope, Denkraam en Jakobsladder. Het zijn beelden en houtdrukken. Opening: zaterdag 16 oktober 16 u. Ontmoetingen met de kunstenaar staan gepland op 22, 23 oktober, 5 en 6 november om 16 u in het hoogkoor van het Academiehuis. Voor de opening en de ontmoetingen is de CoronaCheck app verplicht. Di – za, 11 – 17 u. www.academiehuis.nl www.janpietergootjes.com

2. CURSUS WESSEL STOKER – Cursus HOVO Amsterdam: God opnieuw verbeeld in moderne en hedendaagse kunst, docent Wessel Stoker. Kunst en religie zijn innerlijk verwant omdat beide betrokken zijn op menselijke bestaansvragen. Religies geven vanuit hun heilige boeken inzichten over mens en wereld. Zo ook de christelijke religie. Kunst verbeeldt, verklankt of verwoordt het menselijk bestaan in zijn existentiële diepte. De cursus laat zien dat er in moderne en hedendaagse beeldende kunst indrukwekkende kunst gemaakt wordt met christelijke thema’s door o.a. Jawlensky, Rouault, Marlene Dumas, Graham Sutherland, Marc Mulders, Henk Helmantel en anderen. Het betreft religieuze symboliek die een breed publiek aanspreekt. Aan de hand van deze kunstenaars komen allerlei vragen aan de orde: wanneer is een kunstwerk religieus? Hoe verdiept het kijken naar kunst uw eigen spiritualiteit? Prof. dr. Wessel Stoker, em. leerstoel esthetica VU (Theologie, Filosofie en Letteren). Data: 7 colleges van donderdag 4 november t/m 16 december 2021, 13.30-15.30 uur, uiterste aanmeldingsdatum: 28 oktober. Opgave: www.hovo.vu.nl.

3. BOEK OVER DE LITURGISCHE KRING – Mieke Breij schreef op verzoek van de Liturgische Kring het jubileumboek De kerk is wat ze viert, 100 jaar Liturgische Kring in vogelvlucht. In de afgelopen honderd jaar heeft zich in de protestantse eredienst een opzienbarende transformatie voltrokken. Een al te verbale domineesliturgie ontwikkelde zich tot eredienst van de geloofsgemeenschap, van waaruit de lofzang van de kerk van eeuwen kon opklinken. De nu 100-jarige Liturgische Kring fungeerde decennialang als motor van de vernieuwing. Mieke Breij beschrijft hoe de vernieuwing begon, gaandeweg haar beslag kreeg en de kerk blijft bepalen bij de weg van de liturgie.

4. BOEK HARM VISSER – Vrijdag 1 oktober werd een boek met en over het werk van de Nijkerkse kunstenaar Harm Visser gepresenteerd bij boekhandel Roodbeen in Nijkerk. Zeer druk bezocht, een mooie videopresentatie, een zeer geslaagd interview door Lisette Roodbeen met Harm Visser (kunstenaar), Marcel van den Broek (vormgever) en Karel Hoenderdos (projectcoördinatie en tekstschrijver). Lees meer

5. BOEK ARTEMISIA GENTILESCHI – Klazina Botke, Joost Keizer en Anneke Smelik: Artemisia - Vrouw & macht. De Vrije Uitgevers, 2021. Artemisia Gentileschi (1593-na 1654) is één van de belangrijkste vertegenwoordigers van de Italiaanse barok. Zo bekend, dat alleen haar voornaam voldoende was, en dat nu nog is: Artemisia. Maar Artemisia was niet alleen een schilder. Zij was een schilderende vrouw: een kunstenaarsdochter, een moeder. Ze was eigengereid en vastberaden succesvol te zijn in een door mannen gedomineerde wereld, toen kansen en mogelijkheden heel beperkt waren. Voor Artemisia vormde haar talent de sleutel. Met haar werk verdiende zij een inkomen, verwierf zij aanzien en een mate van vrijheid, een plek in de wereld. Het oeuvre en leven van Artemisia bieden aanknopingspunten voor een groter verhaal over het vroegmoderne Europa en over de vrouw in de geschiedenis. Dit boek toont Artemisia’s prachtige portretten, afgewisseld met dramatische, theatrale composities. Voorstellingen die op en top barok zijn, sensueel, soms grenzend aan schandaal, een mengeling van geweld en verleiding. Geïllustreerd, 128 pagina's, ISBN 9789462623705. € 21,95.

Voor meer tentoonstellingen, lezingen, kunstvespers, conferenties enz., klik hier

ArtWay is een website met materiaal voor kerken en individuen die kunst en geloof met elkaar willen verbinden.

ARTWAY: OPENING EYES, HEARTS AND MINDS


Andere recente meditaties:
- oktober 2021: Douglas Coupland: I Wait for God to Appear
- oktober 2021: Duo Empfangshalle: Retabel van het hoogaltaar
- september 2021: Tong Ziyun: Nieuws
- september 2021: Eduard Steigerwaldt: Bonifatius en de Donareik

Voor meer beeldmeditaties, klik onder Kunstenaars