ArtWay

Kunst is de Johannes de Doper van het hart en bereidt het voor op Christus. Jacques Maritain

Jan Pieter Gootjes: VUUR

 ArtWay beeldmeditatie 31 oktober 2021

www.artway.eu

Jan Pieter Gootjes: VUUR        

Proces 

door Jan Pieter Gootjes

Momenteel is een expositie met werk van mijn hand te bezoeken in het Academiehuis de Grote Kerk in het centrum van Zwolle. Opgesteld in het hoogkoor van de kerk staat de installatie VUUR. Als bezoeker word je de afgeschermde ruimte van het hoogkoor binnengeleid, waarop je omringd wordt door dit indringende werk.

Ik heb de laatste jaren een groot aantal Jakobsladders gemaakt geïnspireerd door het verhaal uit Genesis 28. Iets over dit verhaal:

Jakob is een vluchteling.
Hij heeft zijn tweelingbroer bestolen. Hij heeft zijn vader bedrogen.
En nu is hij op de vlucht.
Onderweg, in de nacht, krijgt hij een droom.
Hij ziet een ladder naast zich staan, die uitreikt naar de hemel.
En op die ladder gaan engelen.
Ze gaan omhoog en naar beneden.
Een stroom van engelen en beweging.
Jakob is op de vlucht. Hij denkt: ik ben alleen.
Nu ziet hij een stroom van engelen.

Bij elk werk komen steeds verschillende aspecten van het verhaal aan de orde.
In dit geval: hoe geef ik engelen weer?
Ik kom bij het beeld: engelen en vuur.

Wat heb ik gedaan? Ik heb een plaat messing rechtop gezet.
Ik heb er bladgoud overheen gedaan.
Ik heb er gaten in geboord in de vorm van een ladder.
Door deze gaten heb ik aan beide kanten lucifers gestoken. Lange lucifers.
De onderste lucifer heb ik aangestoken. Een vuurtje begint te branden.
Het vuur klimt omhoog, eerst traag, vervolgens steeds sneller.
Opeens staat de hele ladder in lichterlaaie, Rook, Vuur. Walm.
Dan: traag, oorverdovend traag begint het vuur te doven.
Na een laatste zucht treedt de verstilling in.
Alleen  het getordeerde hout van de lucifers blijft over.

Dit proces, deze droom, heb ik gevat in dertien foto's.
Ik heb deze foto's groot af laten drukken.
En voor elke foto een standaard gemaakt.   
Zo kunnen de foto's in de ruimte geplaatst worden.
Er ontstaat een ronde ruimte.
Als bezoeker word je omringd door de beelden.
Er ontstaat een stille ruimte. Voor meditatie.
Een kapel van stilte...

Ik heb met Mariska van Beusichem regelmatig contact tijdens het maakproces.
Mariska is in die tijd stadspastor van Zwolle.
Er groeit bij mij een verlangen.
Ik vraag of Mariska woorden wil verbinden aan de dertien foto's.
Dit heeft ze gedaan. 

Jakobsladder en vuur

Weggezworven
uit het vertrouwde weefsel
van hebben en houden
en angst voor verlies
ben ik gereisd
voorbij het punt
waar omkeren nog mogelijk is.
Ten slotte stond ik fier rechtop,
het duister achter mij.

En daar was jij,
kleine lichte vlam.
Met de gloed van een kus
klom je door mij omhoog.
Je ontstak mijn lijf en ziel
met tongen van vuur.
Ik bloosde en blaakte,
ik lichtte en laaide.
ik straalde en zong.
en iedereen zong mee.

Maar even spoorslags als je kwam
begon je van mij te wijken.
Je liet mij achter,
uitgewoond en opgebrand.
Mijn bron was leeg,
mijn lied verstomd.
Kritiek brak los.

Van wanhoop schreeuwde ik het uit.
van woede ook
om wat je mij ontnomen had.
Beledigd nam ik het besluit
om jou volledig te vergeten.
Maar je verscheen in mijn dromen.
Altijd was je in mijn hart.

Schor geschreeuwd,
ten einde raad,
een keel van woorden leeg,
kwam over mij het zwijgen
waarin geboren wordt
verlangen nergens om,
verlangen naar jou.

Ik weet dat je nog ergens bent.
In mijn broosheid
bid ik jou tevoorschijn.
Ik hoop je tegemoet.
Mijn liefde heb je uitgezuiverd.
Doe met mij maar wat je wilt.
Ik leef niet langer zelf
maar jij in mij.
Zo is het goed.

Mariska van Beusichem
14 maart 2020

**

Tot en met 17 november is in het Academiehuis de Grote Kerk in het centrum van Zwolle de expositie van Jan Pieter Gootjes te bezoeken met de installatie VUUR. Openingstijden: dinsdag t/m zaterdag, 11.00-17.00 uur. Adres: Grote Markt 18, Zwolle. De toegang tot het Academiehuis is gratis. www.janpietergootjes.com  

Jan Pieter Gootjes (Leeuwarden, 1950) studeerde aan Academie Minerva in Groningen (1972-1977). Vanaf 1980 is zijn werk te zien op vele tentoonstellingen. Vanaf 2009 heeft het thema Jakobsladder een centrale plaats in zijn werk. Jaarlijks organiseert Jan Pieter een aantal ontmoetingen, vaak in zijn atelier. Informatie hierover is te lezen in zijn nieuwsbrief.  www.janpietergootjes.nl

Mariska van Beusichem (Utrecht, 1968) is sinds 2019 predikant van de protestantse wijkgemeente Utrecht West. Eerder was zij onder andere stadspastor van Zwolle en voorzitter van de Zwolse stichting Thomas a Kempis. Mariska houdt zich intensief bezig met spiritualiteit en mystiek. Zij wordt bijzonder geïnspireerd door de geloofsweg van Thérèse van Lisieux.

Leporello
Geïnspireerd door de installatie VUUR heb ik een leporello laten maken.
Aan de ene kant ziet u de dertien foto's  van de installatie afgedrukt op 300 grams papier.
Op de andere kant is de tekst die Mariska van Beusichem bij de installatie maakte te lezen.
De leporello wordt gedrukt door Mostert uit Leiden in een oplage van 50  genummerde exemplaren. Er is veel belangstelling voor de leporello. U kunt hem nog bestellen  door een mail te sturen naar  ateliergootjes@hotmail.com onder vermelding van uw naam en adres. Zodra de leporello gedrukt is wordt hij naar u toegestuurd. De prijs is 65 euro.

*******

KUNSTNIEUWS IN DE KIJKER

1. VERHALEN VAN LICHT IN UTRECHT – Nog tot 2 november, Catharijneconvent, Lange Nieuwstraat 38, Utrecht: Verhalen van Licht. De tentoonstelling is in de Sint-Catharinakathedraal naast het museum. Ook dit jaar hebben kunstenaars samen met Utrechters uit alle wijken grote verlichte sculpturen gemaakt. Deze beelden zijn geïnspireerd op de lampions waarmee de kinderen met Sint-Maarten langs de deuren gaan. De lichtsculpturen in de kathedraal zorgen voor een magische sfeer. Di – vr, 10 – 17 u, za, zo, 11 – 17 u. https://www.catharijneconvent.nl/tentoonstellingen/verhalen-van-licht/

2. HARM VISSER OP YOUTUBE – Harm Visser schildert het landschap rond Nijkerk, zie www.harmvisserart.nl. Onlangs is zijn Kunstboek gepresenteerd. Tijdens een feestelijk evenement bij Boekhandel Roodbeen in Nijkerk werd eerst een mooie video getoond waarin Harm door de Arkemheense Polder loopt om het landschap te verkennen. Herkenbare beelden kloppen precies met zijn werk, wat in het beeld wordt geprojecteerd. Een verrassend mooi verhaal. Tenslotte stapt hij op mijn fiets en gaat richting Nijkerk. Het laatste shot: hij loopt met het boek de boekhandel binnen. Kijk mee op YouTube.

3. DE AARDAPPELETERS, HET BOEK – Bregje Gerritse: De aardappeleters. Van Goghs eerste meesterwerk. Amsterdam: Van Gogh Museum / Uitgeverij Tijdsbeeld, 2021. De aardappeleters behoort tot Vincent van Goghs beroemdste werken en hij beschreef het in 1887 zelf als ‘après tout het beste dat ik maakte’. Hij vervaardigde het schilderij in het voorjaar van 1885 toen hij bij zijn ouders in Nuenen woonde en zijn broer Theo hem vroeg een ‘meesterproef’ te schilderen voor de Parijse kunstmarkt. Van Goghs fascinatie voor het boerenleven bracht hem ertoe een tafereel van een eenvoudige maaltijd bij lamplicht tot onderwerp te kiezen. Dat ‘er leven in’ zat, daar was Van Gogh van overtuigd en dat was precies wat hij wilde. In dit boek beschrijft Bregje Gerritse, onderzoeker bij het Van Gogh Museum, hoe zorgvuldig Van Gogh te werk ging bij de voorbereiding van De aardappeleters. We komen details te weten over de locatie, maken kennis met de figuren op het schilderij en lezen hoe vrienden en critici reageerden op het werk, waarmee Van Gogh zo graag wilde doorbreken als kunstenaar. 112 pag., zachte kaft. €17,50.

4. PARCUM MAGAZINE – Een nieuwe tentoonstelling, een nieuw magazine! Het derde themanummer van PARCUM staat helemaal in het teken van de expo 'Blik op oneindig'. Het bundelt enkele verrassende artikels en interviews. Met curator Liesbet Kusters, auteur Marjolijn van Heemstra, sterrenkundige Leen Decin, Jonas Slaats, ... Leer ook meer over 'urnenkerken' en 'astronomische uurwerken'. Bestel het nummer nu voor 6 euro!

5. BRIAN WHELAN LECTURE – British artist Brian Whelan gave the lecture ‘Praying the Game, How I Found my Place as an Artist in a Secular Age’ at King’s College last week. Here is the Youtube link for those who missed it: https://youtu.be/TAFeLGlHfbc.

6. ART AND THOUGHT IN THE DUTCH REPUBLIC – Erasmus Lectures 2021 at Harvard University 5 November, 12 and 19 November 2021. In collaboration with Harvard University’s Department of History of Art and Architecture, the Harvard Art Museums present Art and Thought in the Dutch Republic, a three-part online lecture series delivered by Hanneke Grootenboer, Professor of Art History at Radboud University Nijmegen, The Netherlands, and the 2021 Erasmus Lecturer on the History and Civilization of the Netherlands and Flanders at Harvard University. The lectures take place on three consecutive Fridays in November. All talks will take place online via Zoom and are free and open to all. Separate registration is required for each lecture; for details and to register, click on the lecture’s title. Hanneke Grootenboer, Professor of Art History at Radboud University Nijmegen, The Netherlands, and the 2021 Erasmus Lecturer on the History and Civilization of the Netherlands and Flanders at Harvard University.

Friday 5 November 2021 – 4pm ET
Food for Thought: Still Life as a Mode of Contemplation

Friday 12 November 2021 – 4pm ET
Sensing the Self: Early Modern Female Artists

Friday 19 November 2021 – 4pm ET
Room for Reflection: The Space of Painting

Voor meer tentoonstellingen, lezingen, kunstvespers, conferenties enz., klik hier

ArtWay is een website met materiaal voor kerken en individuen die kunst en geloof met elkaar willen verbinden.

ARTWAY: OPENING EYES, HEARTS AND MINDS