ArtWay

Kunst is de Johannes de Doper van het hart en bereidt het voor op Christus. Jacques Maritain

John Petts: Het Walesraam voor Alabama

ArtWay beeldmeditatie 21 november 2021

www.artway.eu

John Petts: Het Walesraam voor Alabama

De haat naar buiten duwen

door David Pott

John Petts (1914-1991) werd in Londen geboren maar geldt als een Welshe kunstenaar. Op zijn eenentwintigste verhuisde hij naar Wales en daar woonde hij voor de rest van zijn leven. Hij werd vooral bekend om zijn graveerkunst en gebrandschilderd glas. In 1957 kreeg hij een baan als docent in design en kunstnijverheid aan de Carmarthen School of Art, in het zuidwesten van Wales. Van toen af concentreerde hij zich meer en meer op gebrandschilderd ramen.

In september 1963 hoorde Petts op de radio over een gruwelijke gebeurtenis in de 16th Street Baptist Church in Birmingham, Alabama. Een splintergroep van de Ku Klux Klan had vijftien staven dynamiet in de kerk gelegd. De explosie kostte het leven aan vier zwarte Amerikaanse meisjes van 11 tot 14 jaar. Daarnaast waren er twintig zwaargewonden. Van het kerkgebouw sneuvelde onder andere een raam met een afbeelding van Jezus. Petts beschreef zijn reactie op dit bericht als volgt: ‘Natuurlijk vond ik als vader de dood van die kinderen gruwelijk. Als handwerksman … vond ik die verbrijzelde ramen gruwelijk en dacht ik bij mezelf: lieve help, wat kunnen we hieraan doen?’

Er groeide bij hem een idee voor een nieuw raam waaruit zowel verdriet als hoop voor de toekomst sprak. Op voorstel van zijn vrouw Kusha nam hij in Cardiff contact op met David Cole, redacteur van de Western Mail. Er werd een campagne opgezet om £500 in te zamelen vanuit de gedachte dat het raam een geschenk van de bevolking van Wales zou zijn. Het verzoek was om met gift van een halve crown (wat vandaag 12 pence zou zijn) het project te steunen. Het beoogde bedrag van 500 pond was al vlug binnen. Kort daarop ging Petts naar Amerika om maten op te nemen en het project met leidinggevende mensen van de kerk te bespreken.

Daar stelde hij vast dat de figuur op het vernielde raam van die zwarte kerk een blanke Jezus was geweest. Chine McDonald schrijft hierover in haar recente boek God is not a White Man (Hodder & Stoughton, 2021, p. 43): ‘Ik weet niet goed welke les er uit dit tragische verhaal te trekken valt – de onrechtvaardigheid, omdat blanke heerschappij onderdeel was van het geloof waarin die vier kinderen opgroeiden, of juist het rechtvaardige, omdat een Christusbeeld als beeld van blanke heerschappij was vernietigd.’

Nadenkend over wat hem te doen stond maakte Petts een uiterst origineel ontwerp: een zwarte Christus in gekruisigde houding met op de achtergrond een abstracte kruisvorm. Het lichaam helt naar links op een manier die soms wordt uitgelegd als het effect van de waterkanonnen die eerder dat jaar (1963) waren ingezet tegen demonstraties van de burgerrechtenbeweging. De enorme handen zijn allebei groter dan het hoofd van Christus en vormen een belangrijk element in het ontwerp. Petts gaf zelf als toelichting dat de linkerhand, die tegen het kozijn drukt, de haat en het onrecht naar buiten duwt, terwijl de linkerhand geopend is en vergeving aanbiedt.

Het beeld van de gekruisigde Christus is indringend, maar het felle en overheersende blauw en paars wekt een gevoel van kalme hoop. De regenboog boven het hoofd van Christus herinnert aan Gods beloften en is een symbool voor etnische verbroedering. De bijbeltekst die Petts voor dit raam koos is Matteüs 25:40, ‘Voorwaar, Ik zeg u, in zoverre gij dit aan één van deze mijn minste broeders hebt gedaan, hebt gij het Mij gedaan.’ Maar alleen die laatste woorden zijn in het venster opgenomen: YOU DO IT TO ME. Misschien ligt hier een dubbele betekenis. Enerzijds zegt Jezus You do it to me tegen de blanke racisten die de vier meisjes hadden vermoord; anderzijds zegt hij dit tegen de mensen uit Wales met het oog op hun daad van compassie en verzoening.

Het raam werd in 1964 voltooid en in 1965 geplaatst en ingewijd. Al spoedig werd het een iconisch beeld voor de burgerrechtenbeweging. In onze tijd van aanhoudende etnische spanningen blijft het een relevante herinnering aan de kracht van ‘verzoeningskunst’ om genezing te brengen.

*******

John Petts: The Wales Window for Alabama, 1964, glas-in-loodraam, 16th Street Baptist Church te Birmingham, Alabama, VS.

John Petts (1914-1991) werd in Londen geboren, maar wordt beschouwd als een Welshe kunstenaar. Hij kreeg bekendheid met zijn graveerwerk en gebrandschilderd glas. Petts studeerde vanaf 1933 twee jaar aan de Royal Academy. Hij volgde in die tijd ook avondcursussen druktechniek aan de Central School of Arts and Crafts. In 1935 trouwde hij in Londen met de kunstenares Brenda Chamberlain, waarna zij gingen wonen in Llanllechid in noordelijk Wales. Zij hielden daar twee gezamenlijke exposities van hun werk en verdienden de kost met het maken en verkopen van ansichtkaarten en onderwijs in Bangor. Samen kochten zij een met de hand bediende drukpers. In 1937 begonnen zij daarmee de Caseg Press, een uitgeverij van boekillustraties, wenskaarten en prenten van het plaatselijke landschap. Petts en Chamberlain gingen in 1943 uit elkaar. Daarna ging Petts in vrijwillige dienst bij het Royal Army Medical Corps. Terug in Wales probeerde hij met zijn tweede vrouw, Kusha, de Caseg Press weer op te zetten. In 1951 vervulde Petts een aantal functies bij de Arts Council of Wales, in 1953 werd hij lid van de Society of Wood Engravers en in 1957 van de Royal Society of Painter-Etchers & Engravers. In 1957 kreeg hij ook een aanstelling als docent in design en kunstnijverheid aan de Carmarthen School of Art en kon hij zich kon richten op het werken met glas-in-lood. Zijn latere leven bracht hij door in Abergavenny in zuidoostelijk Wales.

David Pott woont nabij Bishop Auckland in County Durham, Engeland. Hij en zijn vrouw Pam zijn betrokken bij de Northumbria Community. Zie www.northumbriacommunity.org.

*******

KUNSTNIEUWS IN DE KIJKER

1. TENTOONSTELLING JAN PIETER GOOTJES VERLENGD – Verlengd tot 24 december, Academiehuis de Grote Kerk, Grote Markt 18, Zwolle: Jan Pieter Gootjes – Vuur. Er is een aantal werken van de kunstenaar te zien. Centraal in deze expositie staat de installatie VUUR. Het staat opgesteld in het hoogkoor van de kerk. Als bezoeker wordt je binnengeleid en omringd door dit indringende werk. Daarnaast zijn er een aantal werken te zien die verwantschap hebben met het grotere thema waar Jan Pieter al jaren door geïnspireerd wordt “De Jakobsladder”. Dit thema heeft zijn bron in het verhaal uit de Bijbel over Jakob. Di – za, 11 – 16 u. De toegang is vrij (met Corona app). Voor het ritueel van de branding is veel belangstelling. Wilt u zelf een branding meemaken dan zijn er de volgende mogelijkheden: zaterdag 4 december om 15.00 uur of zaterdag 18 december om 15.00 uur. U kunt zich voor een van deze ontmoetingen opgeven via ateliergootjes@hotmail.com. Opgeven is niet verplicht.   http://www.academiehuis.nl

2. STUDIEGROEP MODERNE BEELDENDE KUNST & SPIRITUALITEIT – De studiegroep Moderne Beeldende Kunst & Spiritualiteit wil de onderbelichte raakpunten tussen spiritualiteit/mystiek met het surrealisme en aanverwante stromingen nader bekijken door een gezamenlijke close reading van relevante teksten. Deze studiegroep is een initiatief van Titus Brandsma Instituut in samenwerking met de afdeling Kunstgeschiedenis van de Factulteit Letteren (Radboud Universiteit, Nijmegen). Initiatiefnemers zijn Marc De Kesel (TBI/RU), Mette Gieskes (RU) en Lieven De Maeyer (TBI). De bijeenkomsten van de studiegroep vinden plaatst elke eerste vrijdag van de maand van 11 tot 13 u in het Erasmusgebouw van de Universitaire Campus Heyendaal (Erasmusplein 1), lokaal E 11.10. Voor wie niet ‘live’ present kan zijn, wordt voor een zoom-verbinding gezorgd. Meer informatie (o.a. data en onderwerpen van bijeenkomsten) zijn in deze flyer te vinden.

3. DE ZEVENTIENDE EEUW – 29 november, 20 – 21.30 u, aula UvA, Singel 411, Amsterdam en online: Boek presentatie De zeventiende eeuw (Helmer Helmers, Geert Janssen, Judith Noorman (red.), Leiden University Press). Op de omslag van het nieuwe handboek De zevenntiende eeuw prijkt een iconisch beeld: een plooikraag van linnenbatist. De kraag roept beelden op van welvarende mannen én vrouwen die zulke kragen droegen, maar ook van de textielarbeider die hem zorgvuldig had vervaardigd en van de wasvrouw die hem regelmatig bleekte. Op vergelijkbare wijze brengen de auteurs van dit boek verschillende groepen van de zeventiende-eeuwse, Nederlandse samenleving bijeen in een caleidoscopisch overzicht van dit veelbesproken tijdperk, geschreven door internationale experts. Ter gelegenheid van deze vertaalde en herziene versie van The Cambridge Companion to the Dutch Golden Age uit 2018, gaan de redacteurs in gesprek over de gemaakte keuzes en het daarbij horende publieke debat, wordt het eerste exemplaar aangeboden en draagt schrijver en UvA-student Dan Afrifa een column voor. Lees meer

4. I AM ARTS EN DISCIPEL SCHOOL – I AM Arts en Discipel School is een éénjarige, fulltime christelijke kunstopleiding in Amsterdam Tuindorp-Oostzaan, waar studenten van 17-30 jaar zich kunnen bekwamen in hun creatieve talent op het gebied van dans, theater en beeldende kunst. Studenten worden geholpen hun identiteit meer vorm te geven door middel van bijbelonderwijs en persoonlijke coaching. Zodat ze met hun kunst kunnen uitreiken naar de samenleving. Op de school zullen ze dan ook deelnemen aan verschillende sociaal maatschappelijke projecten zoals lesgeven aan kinderen van de BSO. Je kunt je nu inschrijven voor januari 2022

5. GRADY VAN DEN BOSCH WORKSHOPS – 26 februari, 12 – 17 u, De Oosterlichtkerk, Huizermaatweg 298, Huizen: Workshop Grady van den Bosch, 3 x Kunst Kijken & Maken. In deze workshop wordt hedendaagse kunst bekeken en besproken a.d.h.v. 3 kunstkijkmethodes. Na elke methode wordt er geschetst: beeldelementen, inhoudelijke associaties en/of persoonlijke associaties. Door de opbouw van de workshop ga je voorbij je eerste oordeel en gevoel bij een kunstwerk en kom je in onderliggende lagen. Deze kunnen je artistiek op een spoor brengen, maar ook persoonlijke thema's naar boven brengen. We beginnen met een gezamenlijke lunch, die je zelf meeneemt. Kosten: 47,50 euro, incl. alle materialen, koffie/thee/lekkers. Minimaal 3, maximaal 4 deelnemers. Opgeven: uiterlijk 2 weken van tevoren bij gradyvandenbosch@kpnmail.nl

ONLINE WORKSHOPS – Er staan drie online workshops op de website van Grady van den Bosch:
1. Beeldend Bezinnen met Muziek, Religieus. Psalmensymfonie van Igor Strawinsky
2. Kunst Kijken & Maken. Hedendaagse Kunst uit Museum de Pont
3. Muziek in de verf! Van Bach tot Fado!
Bij elke workshop is er een uitgebreid stappenplan. Leuk als je laat weten dat je een workshop "doet" en de resultaten met me deelt! Wees welkom! Deze workshops kan ik ook op uitnodiging bij jou in de buurt en met jouw groep verzorgen. Neem contact op voor de mogelijkheden. www.gradyvandenbosch.nl

6. CIVA RECOMMENDED READS – In preparation for Transcend Biennale 2021, we put together a recommended reading list. Each book or journal falls within the theme of transcendence and can be purchased from various online booksellers. Even if you did not attend the biennale, this list should help keep your mind and heart engaged - maybe even until the next conference. Download the reading list PDF

Voor meer tentoonstellingen, lezingen, kunstvespers, conferenties enz., klik hier

ArtWay is een website met materiaal voor kerken en individuen die kunst en geloof met elkaar willen verbinden.

ARTWAY: OPENING EYES, HEARTS AND MINDS


Andere recente meditaties:
- december 2021: Mats Rehnman: Annunciatie
- november 2021: Eduardo Kingman: Processie
- november 2021: Jake Flood: Reflectie
- november 2021: Michaelina Wautier: De heilgen Agnes en Dorothea

Voor meer beeldmeditaties, klik onder Kunstenaars