ArtWay

Het gaat niet in eerste instantie om kunst in de kerk, maar om meer aandacht voor hoe de ruimte van samenkomst eruit ziet. Marleen Hengelaar-Rookmaaker

Timothy Schmalz: Angels Unaware

ArtWay beeldmeditatie 13 oktober 2019

www.artway.eu

Timothy Schmalz: Angels Unaware

140 vluchtelingen en 140 heiligen

door Reinier Sonneveld

Een bronzen sculptuur van een boot met 140 mensgrote vluchtelingen. Hedendaagse en historische. En dat voor onbepaalde tijd op het Sint Pietersplein in Rome. Twee weken geleden werd het beeld onthuld (29 september 2019). Het is nogal een statement, ook van paus Franciscus, die de plaatsing zelf overzag en zijn zegen gaf. 

De Canadese kunstenaar Timothy P. Schmalz schrikt niet terug van stevige spirituele gebaren. Eerder besprak ik zijn Homeless Jesus, een bronzen dakloze man, die wereldwijd in diverse steden op bankjes ligt en bij wie je pas in tweede instantie de littekens in de handen en voeten ziet. Het kan een schok opleveren, maar is tegelijk nauw verbonden aan hoe Jezus zichzelf zag. Hij had geen plaats om te slapen, zei hij zelf. En hij zei dat als je iemand gekleed hebt, je hemzelf hebt gekleed. 

En nu dit monumentale werk met als titel Angels Unaware. Schmalz verwijst naar de bijbeltekst waarin staat dat je gastvrij moet blijven, want 'sommigen van ons hebben zonder het te weten engelen ontvangen'. Het getal van 140 vluchtelingen versterkt dit: er staan ook 140 heiligen rondom het plein. Het is een vergelijkbare gedachte als Homeless Jesus: het goddelijke verschuilt zich waar je het minst verwacht. 

Misschien is dat het wel wat Jezus is komen doen: het terugwinnen van deze wereld voor God, en dan alle hoeken en gaten van de wereld, en uiteindelijk bij zijn sterven zelfs de dood veroveren. Overal scheen hij zijn licht, op de meest onverwachte plekken, zodat wij sindsdien op de meest onverwachte plekken God kunnen verwachten. 

Dat is een bredere betekenis van Schmalz' oproep tot gastvrijheid: het openstaan voor nieuwe wijsheid, voor veranderingen in je levenspad, voor inzichten die je misschien wel tegenstaan. 

De politieke dimensie van de vluchtelingencrisis is diep gepolariseerd. Wat beide polen vreemd genoeg verbindt, is hun opkomen voor de zwakkeren. De ene pool ziet de kwetsbaarheid van wie van over de grens komen, de andere pool ziet de kwetsbaarheid van wie binnen onze grenzen zijn. Ik zie een mate van empathie die beide polen delen. Misschien biedt het werk van Schmalz ook zo'n brug. Door zijn historische aanpak suggereert hij: wij zijn allemaal vluchteling. 

*******

Timothy Schmalz: Angels Unaware, 2019, brons, Sint Pietersplein, Rome. Illustraties: Angels Unaware: https://www.bbc.com/news/world-europe-49886953; Homeless Jesus: https://ca.news.yahoo.com/qa-with-timothy-schmalz-the-sculptor-behind-204214223.html

Timothy Schmalz (1969) is een katholieke Canadese beeldhouwer. Zijn werk is figuratief en werd op veel plaatsen in de wereld geplaatst, waarvan een aantal sculpturen in kerken in Rome en het Vaticaan. Schmalz beschrijft zijn werk als visuele vertalingen van de Bijbel. Daarnaast maakt hij ook publieke beelden zonder religieuze thematiek zoals monumenten voor veteranen en brandweerlieden. Hij streeft ernaar dat zijn beelden de kijkers niet alleen raken, maar hen ook deel van het werk laten voelen. https://www.sculpturebytps.com/about-the-artist/

Reinier Sonneveld is schrijver en spreker. Hij is vooral bekend van een aantal boeken over het christelijke geloof (zoals JuttenDe kernHet goede levenDe stilte van GodGids voor de laatste dagen en Het vergeten evangelie) waarvan er in totaal meer dan een kwart miljoen exemplaren werden verkocht. Veelbesproken waren de glossy's Jezus! en DOOD, die hij mede bedacht en ontwikkelde. Verder werkte hij aan diverse spraakmakende projecten, zoals 7keer7, de Goot 500 en Denkstof. Voor kinderen schreef hij ruim 100 liedjes, een prentenboek en drie musicals. Hij was een van de oprichters van het online magazine Lazarus. Momenteel werkt hij aan een roman, een film en een musical en geeft hij coaching op Vlieland bij Nieuwe Uitzichten. Recent kwam zijn graphic novel Het lied van de vlinder uit en begon de Liedjesbijbel, waarbij de komende twaalf jaar elke maand een nieuw liedje en verhaal voor kinderen uitkomt.

******

OP DE WEBSITE   NIEUW OP DE WEBSITE   NIEUWS

1. FOKE STRIBOS MET EEN ANDER SOORT BERICHT – “Niet over waar ik op het doek mee bezig ben, maar over een aspect van het werk dat voor iedere kunstenaar een ‘noodzakelijk kwaad’ is. Pakweg 10 jaar geleden constateerde men in galerieën en ateliers dat de verkoop van schilderijen minder en minder werd. “Het gebeurde voor die tijd regelmatig dat ik al de meeste werken verkocht had voor de opening plaatsvond, maar nu ben je al blij áls je iets verkoopt,” vertelde een Haagse galeriehouder me. Anderen vielen hem bij; zij hebben dezelfde ervaringen. Hoe dat komt? Financiële crisis, mentaliteitsverandering, veel doe-het-zelvers, verzadigde markt, geen geld, nieuwe generatie? Wie het weet mag het zeggen. Zeker is dat rustig afwachten deze impasse niet zal doorbreken, en daarom: op internet, nieuwsbrieven versturen, open atelier organiseren, exposeren, werk verhuren, op een beurs gaan staan... Gelukkig mag ik mij verblijden in enkele verkopen, opdrachten en interessante exposities tijdens dit jaar, maar actief blijven is nodig. En dat wil ik ook graag. Kijk maar:  https://foke-stribos.email-provider.nl/web/9lqxkamr2t/xntswasffq.”

2. MASHA TREBUKOVA CROWDFUNDING – Dagelijks is onze media vol van nieuwe verontrustende beelden, nieuws over rampen, terreuraanslagen, tsunami's en oorlogen - in het Midden- Oosten, Afrika of waar dan ook. We zijn eraan gewend, het voedt onze emoties, het geeft ons een onderwerp om aan tafel te bespreken. Tot voor kort had ik niet de neiging om over onrecht en onderdrukking te schilderen. Ik meende dat kunst en politiek bij voorkeur niet rechtstreeks met elkaar moesten worden vermengd. Maar sinds de annexatie van de Krim in 2014 doden mensen die mijn moedertaal spreken andere mensen die mijn moedertaal kunnen spreken. Dat was de laatste druppel...ik voelde dat ik iets moest doen met de vreselijke beelden. Ik koos ervoor om kranten en tijdschriften te gebruiken als canvas. En deze ook de ‘drager’ te laten zijn van dit werk. Eerst maakte ik een groot object - ‘Columbarium’ – een achthoekige toren die een funeraire opstelling voorstelt beschilderd met scènes van oorlog en lijden. Vervolgens vierentwintig afdrukken in carborundum techniek van soldaten, vluchtelingen en andere figuren. En tenslotte zes grote boeken. Deze ‘boeken’ heb ik gemaakt door rechtstreeks op ‘glossy’ tijdschriften met acrylverf te schilderen. In maart 2019 was dit project opgenomen in de kunstmanifestatie “Art Stations of the Cross" en werd tentoongesteld in de Mozes en Aaronkerk in Amsterdam. De zes ‘boeken’ werden in vitrines geplaatst. De bezoekers konden de inhoud van de boeken in hun volledige vorm bekijken op een scherm met een loop video (60 minuten). Hier kunt u een review over deze tentoonstelling lezen: https://artandtheology.org/tag/masha-trebukova. En een link naar een video van één van de 6 boeken: https://www.youtube.com/watch?v=Z3y4eHQ0H7g.  Na vele reacties van het publiek op deze video ontstond het idee om een boek te publiceren met een selectie van reproducties samengesteld uit alle zes boeken. De huidige vorm van het kunstwerk laat eigenlijk niet toe dat men ernaar kan kijken. Het werk is te fragiel. De beelden zijn direct geschilderd op bestaande tijdschriften. En er doorheen bladeren zal op den duur ervoor zorgen dat het geheel uit elkaar valt. Alleen in de vorm van een boek kan ik dit werk delen. Ik wil een simpel boek maken waar de beelden voor zichzelf spreken. Men zal het herkennen voor wat het is - de pijn van de andere wordt je eigen pijn. Lees meer en doneer

3. JANPETER MUILWIJK IN DEN BOSCH - 13 oktober – 3 november, Jan van Hoof Galerie, Vughterweg 58-60, ’s-Hertogenbosch: ‘Vergezicht’. Een tentoonstelling met recent werk van Eelco Brand, Jorn van Leeuwen, Janpeter Muilwijk en Joost van den Toorn. Opening zondag 13 oktober van 14 – 18 u. De tentoonstelling ontleent haar titel aan een wandtapijt uit de nieuwe serie tapijten die Janpeter Muilwijk dit jaar heeft gemaakt. In een afgelegen atelier in Italië werkte hij aan de ontwerptekeningen. Deze zomer weefde hij de tapijten met Stef Miero van het textiellab in Tilburg op het computergestuurde Dornier getouw. In de afgelopen maanden verrijkte hij de tapijten met handborduursel. Jan van Hoof vroeg Janpeter Muilwijk om collega’s uit te nodigen voor deze tentoonstelling. Muilwijk koos drie vakbroeders, die net als hij met liefde en vakmanschap hun oeuvre maken. Alle vier gebruiken zij de figuratie om zich te verhouden tot de ons omringende werkelijkheid en de overstijgende dimensie. Jorn van Leeuwen brengt zijn stillevens in een steeds grotere ruimte. Gaandeweg schuift er een mystieke lading in zijn werk die zijn alledaagse onderwerp buitengewoon maakt. De animaties van Eelco Brand tonen juist door hun bescheiden beweging de stille verwondering voor het leven. De hartslag die er altijd is en leven doet. In de bronzen beelden van Joost van den Toorn schuilt onder het oppervlak van aandoenlijkheid een diepe belangstelling voor het spirituele. Het onderbewuste, soms in de vorm van een lucide droom, brengt hem bij beelden die hij uitvoert zonder het raadsel daarvan te willen ontrafelen. De tentoonstelling is als een ‘vergezicht’ naar buiten en naar binnen. Do – zo, 14 – 18 u. https://www.janvanhoofgalerie.nl/exposities.aspx

4. VAN GOGHS INTIMI IN DEN BOSCH - 21 september – 12 januari 2020, Noordbrabants Museum, Verwersstraat 41, ’s-Hertogenbosch: Van Goghs intimi – Vrienden, familie, modellen. Vincent van Gogh was een gepassioneerd man. Zijn relaties waren vaak sterk en langdurig, maar hij wist met zijn uitgesproken karakter ook mensen van zich te vervreemden. Aan de hand van schilderijen, tekeningen, brieven en documenten geeft de tentoonstelling een brede blik op de personen die een belangrijke rol speelden in zowel het leven als het werk van Vincent van Gogh. De tentoonstelling in het Noordbrabants Museum breekt met de gangbare visie van de getormenteerde, eenzame kunstenaar. Openingstijden: https://www.hetnoordbrabantsmuseum.nl/bezoek/bezoekinformatie/openingstijden-en-tarieven/ https://www.hetnoordbrabantsmuseum.nl/van-goghs-intimi/#leesmeer

5. RECENT VERSCHENEN – Helewise Berger, Sjraar van Heugten, Laura Prins: Van Goghs intimi - Vrienden, familie, modellen, WBOOKS – Zwolle, 2019. Van Goghs intimi gaat over de personen die een belangrijke rol speelden in leven en werk van Vincent van Gogh (1853-1890). Aan de hand van schilderijen, tekeningen en brieven maakt de lezer kennis met vrienden, familie en modellen: de intimi van de kunstenaar. Het boek ontkracht het beeld van de getormenteerde en eenzame kunstenaar. Dit is het boek bij de tentoonstelling in het Noordbrabants Museum. € 34,95.

Voor meer tentoonstellingen, lezingen, kunstvespers, conferenties enz. in Nederland, België, Europa en elders in de wereld, klik hier

ArtWay is een website met materiaal voor kerken en individuen die kunst en geloof met elkaar willen verbinden.

ARTWAY: OPENING EYES, HEARTS AND MINDS