ArtWay

Kunst reproduceert niet wat we waarnemen. Kunst laat ons zien. Paul Klee

ArtWay Nieuwsbrief December 2017

ArtWay Nieuwsbrief December 2017

Beste ArtWay-sympathisant,

Deze Poolse icoon hangt bij mij thuis. Het typeert voor mij de verbinding van de oude traditie van iconografie met de eigentijdse kunst. Het is een werk van de Poolse kunstschilder Jerzy Nowosielski (1932-2011). Hij gaf – met respect voor de religieuze traditie waaruit hij voortkomt – een eigen invulling aan vertrouwde geloofsverhalen.

Het is wat beeldende kunst vaker doet: verrassende vormen zoeken om platgetreden paden van een ander wegdek te voorzien. Een verrassend schilderij over bijvoorbeeld het Kerstevangelie kan ervoor zorgen dat je met andere ogen het Kerstfeest beleeft of dat je andere accenten gaat leggen in de waardering van dit geloofsfeest.

Hernieuwd kijken
Dat is precies wat ArtWay beoogt. Beeldende kunst cultiveert fris en hernieuwd kijken naar diep verankerde geloofswaarden. Daarom geven we met liefde een online podium aan beeldende kunst van vroeger en nu, geworteld in de rijke christelijke traditie, zodat een breed publiek er kennis van kan nemen. Onze hoofdredacteur Marleen Hengelaar en een aantal vrijwilligers werkten dit jaar weer met hart en ziel aan ArtWay. Zij doen dat op basis van vrijwilligheid, vanuit een diepe drijfveer om een breed scala aan kunst voor het voetlicht te brengen. 

1 miljoen bezoekers
Ik geef graag een paar cijfers die de waarde van ArtWay onderstrepen:

Opnieuw bereikte ArtWay meer publiek dan het voorgaande jaar: gemiddeld 2500 bezoekers per dag struinen door het gevarieerde aanbod op onze digitale artistieke verzamelplaats. Tijdens advent, de veertigdagentijd en Pasen stijgt het aantal bezoekers naar 3500 per dag.

De helft van de bezoekers komt uit Nederland/Vlaanderen en de helft uit landen als de Verenigde Staten, Engeland, Frankrijk, Brazilie, Filipijnen en Oekraine.

Al met al komt dit neer op 1 miljoen unieke bezoekers per jaar. En daar zal een gemiddeld museum met beeldende kunst jaloers op zijn.

Naast een Engelstalige versie van de site, is nu ook een klein deel van ArtWay ontsloten voor het Duitse en Franse taalgebied.

Onze wekelijkse kunstmeditaties bereiken 4100 abonnees, waarvan de helft Engelstalig. Tip gerust vrienden of bekenden over deze service die we bieden.

Voor veel mensen zijn de wekelijkse kunstmeditaties in de mailbox een ademmoment in de berichtenstroom, blijkt uit de reacties die bij ons binnenkomen.

In samenwerking met de Christelijke Hogeschool Ede (CHE) zijn de eerste stappen gezet voor een kunstminor, een serie colleges waarin kunstacademiestudenten een verkenning ondernemen op het vlak van kunstbeschouwing en christendom. Ook wordt er hard gewerkt aan een boek over christendom en kunst met een extra accent op calvinisme en neocalvinisme en kunst dat in 2018 tweetalig uitkomt.

We leven van giften
Artway wordt voor 100% gedragen door vrijwilligers. Voor tal van kosten die we maken zijn we afhankelijk van giften. Daarom doen we 1x per jaar een beroep op uw vrijgevigheid: uw gift is welkom op IBAN-rekeningnummer NL25INGB0003847269 t.n.v. Stichting ArtWay, Zwolle.

In Nederland is uw gift is aftrekbaar van de inkomstenbelasting. ArtWay is door de belastingdienst erkend als culturele ANBI, waarvoor extra aftrekbaarheid geldt.

Geeft u € 25 of meer, dan krijgt een originele kunstkaart als dank toegestuurd (zet dan uw adres bij de betaling). Maar onze dank is niet minder groot als u een kleiner bedrag doneert! Alle kleine beetjes helpen.

Het ArtWay team en bestuur wenst u rijke Kerstdagen en een kunstzinnig 2018 toe.

Met een hartelijke groet,

Wim Eikelboom,
voorzitter ArtWay 

NB – Nieuwsgierig geworden naar het werk van de Poolse kunstschilder Jerzy Nowosielski? Neem dan even de tijd voor deze presentatie die een beeld geeft van zijn eigentijdse iconen: https://www.youtube.com/watch?v=hBslyBqzoU0

PS – Voor een recente presentatie van onze voorzitter Wim Eikelboom over ArtWay, ga naar https://www.youtube.com/watch?v=380888Xn1dU&t=51s

*******

Voor Kerst op zoek naar een boek? We hebben de boeken in het speelvlak kunst en geloof van het afgelopen jaar op een rijtje gezet:

BOEKENLIJST 2017

Over hedendaagse kunst en kunstenaars:

Joost de Wal, Bernadette van Hellenberg Hubar en Wessel Stoker: Annemiek Punt Monumentale glaskunst 1980-2017, Gebr. de Wal - Utrecht, 2017. Het eerste overzicht van ruim vijfendertig jaar monumentale glaskunst van Annemiek Punt in Nederlandse kerken, stiltecentra, woningen en andere gebouwen. Annemiek Punt is een van de zeld­zame vrouwen in het zware vak van de monumentale glaskunst. Sinds 1980 voerde ze meer dan zeventig opdrachten uit voor ramen, beglazingen, glaspanelen en glasreliëfs in kerken, stiltecentra, instellingen en woningen. Kunsthistorici Dr. Bernadette van Hellenberg Hubar en Dr. Joost de Wal en godsdienstfilosoof Prof. dr. Wessel Stoker hebben onderzoek gedaan naar deze kunstwerken van Annemiek Punt. Zij gaven het plaats en betekenis in de moderne Nederlandse monumentale glaskunst, maar ook op internationale schaal, tussen onder meer Wassily Kandinsky, Jackson Pollock en Karel Appel. Full-colour, 110 afbeeldingen en 128 pagina’s. ISBN 978-90-817976-2-7. €27.50.

Joost de Wal, Wout Herkens en Wouter Prins: Verspijkerd en verzaagd. Hergebruik van heilligenbeelden in de Nederlandse beeldhouwkunst, Wbooks – Zwolle, 2017. Bij de gelijknamige expositie verscheen een 96 pagina's tellende catalogus. Met afbeeldingen van alle werken uit de expositie, een artikel van Joost de Wal over het hergebruik van heiligenbeelden in de hedendaagse beeldhouwkunst, een artikel van Wouter Prins over de opkomst en val van het gipsen heiligenbeelde in Nederland en 4 interviews (met kunstenaar Jacques Frenken, bisschop de Korte, emeritus hoogleraar religie en zingeving in literatuur en kunst Johan Goud en Charles de Mooij, directeur van Het Noordbrabants Museum in 's-Hertogenbosch). 64 pagina’s, € 19,95.

Teo van den Brink: Jan Pieter Foppen – Hedendaags impressionist. Het licht gezien, Waanders – Zwolle, 2017. De levendige schilderijen van Jan Pieter Foppen zijn altijd gedompeld in prachtig licht en voorzien van een hedendaagse twist. De rust en verdieping vindt hij in het bos. Licht dat zich door het bladerdek dringt, boomstammen als getuigen van de tijd, een veelheid aan groen-tinten. Jan Pieter Foppen is een hedendaags impressionistisch kunstschilder die volop in de figuratieve traditie staat. De onderwerpen die je in zijn schilderijen ziet, liggen bijna letterlijk op straat: parken, pleinen, terrassen, cafés. Zijn inspiratiebronnen zijn: George Hendrik Breitner, Isaac Israels, Willem Witsen, Gustave Caillebotte, Claude Monet, Jan Hendrik Weissenbruch. 104 pagina’s, 100 illustraties in kleur, paperback, ISBN 9789462621640, € 22,50.

Gosse de Kort: Scope, Van der Leeuwstichting, 2017. Over de kunstopdracht door de Van der Leeuwstichting (begonnen als 'mobiel altaar', verder voortgezet onder de titel 'Scope') aan kunstenaar Gosse de Kort. De ontwikkeling van het ontwerp, van eerste schetsen naar 3D-visualisatie, is nu bijeen gebracht in een publicatie met veel beeldmateriaal. In de publicatie wordt onder andere het onderzoek naar en de werking van het kunstwerk gepresenteerd. Via deze publicatie kunt u dus het gehele ontwerpproces volgen. De publicatie is te bestellen via vanderleeuwstichting@gmail.com en kost €15,00. Vermeld bij het bestellen uw naam en adresgegevens. 

Door kunstenaars:

Otto de Bruijne: En zie… Panorama Openbaring, Scholten Uitgeverij – Zwolle, 2017. Otto de Bruijne schildert, schrijft en spreekt over geloof, hoop en liefde. Hij was werkzaam voor de internationale hulporganisatie TEAR in Nederland en Afrika, presentator en programmamaker bij de Evangelische Omroep en is een veelgevraagd spreker in kerken, gemeenten en op retraites en conferenties. Zijn kunstprojecten reizen door het land: de serie 'Paradox', zijn 'Canvas Kapel' van 54 schilderijen geprint op PVC, de 'Zeven Kruiswoorden' en 'En zie...Panorama Openbaring'. 'En zie...Panorama Openbaring' is een beeldboek, maar dan geen plaatjes bij de tekst. Otto besloot, na een hele stapel boeken over Openbaring gelezen te hebben, dit raadselachtige en vooral hoopvolle boek uit te beelden. Kleurrijk. Licht boven, donker onder. Contrasten. Symbolen. Grote bewegingen. Een unieke en originele manier om de boodschap van Openbaring weer te geven. De beelden worden afgewisseld met creatieve teksten. Impressies over de beleving en de vragen van de apostel Johannes, de tijd waarin de brief geschreven werd en tekstgedeelten bij de beelden. Geen uitleg maar beleving. Een heel andere, boeiende en creatieve manier van kijken. ISBN-13 9789079859771; ISBN-10 907985977X, Hardcover, 92 pagina’s, € 10,-.

Kleuren zingen, Psalmen verbeeld, KORF, 2017. KORF exposeerde in mei en juni 2017 in de St. Jan in Gouda samen met andere kunstenaars en kinderen met en zonder verstandelijke beperking ruimtelijk werk, schilderijen en tekeningen. Al dit werk is gebaseerd op het Psalmenliedboek. De professionele en kleurrijke afbeeldingen in dit boek bevatten zowel de geëxposeerde als andere kunstwerken, die speciaal voor dit Psalmenproject zijn gemaakt. Bij ieder werk staat een bijpassende omschrijving. 232 bladzijden met meer dan 125 kleurenafbeeldingen. Te bestellen via https://www.boekhandelsmit.nl/nl/product/KLEUREN/kleuren-zingen. € 29,95 excl. €2,50 verzendkosten.

Maron Hilverda: Op weg, uitgave in eigen beheer, 2017. 
Maron Hilverda: Over het spel en de ernst, uitgave in eigen beheer, 2017.
Twee kunstboeken van Maron Hilverda. Uniek, sfeervol, kleurrijk en vol mooie afbeeldingen van recent werk. Beide boeken hebben hun eigen thema. De afbeeldingen van de schilderijen worden begeleid door korte ondersteunende teksten.
In OP WEG tref je een selectie van de werken die zijn ontstaan tussen 2008 en 2015. De kunstenares neemt je mee langs verschillende toonaangevende onderwerpen in haar werk: de mens en de ander, kwetsbaarheid, de kracht van sterke symbolen. Steeds weer stelt ze zichzelf en de ander met een tikkeltje ironie de vraag: wie ben ik eigenlijk? Softcover | 30 pagina’s | afmetingen 20 x 20 cm | € 12,50 | verzendkosten € 3,95.
In OVER HET SPEL EN DE ERNST staat de pierrot centraal. Van oudsher wordt de pierrot gezien als de ernstige. Zij schreeuwt niet zoals de andere clowns maar zal eerder haar zachtere emoties tonen. Met vrolijke speelsheid en een knipoog naar de pijn verbeeldt Maron Hilverda waar het leven vaak over gaat: ‘over het spel en de ernst’. Softcover | 28 pagina’s | afmetingen 20 x 20 cm | € 12,50 | verzendkosten € 3,95. Interne link
Er zijn ook kunstkaarten te koop. Bekijk ze hier

Marc Mulders: My Own Private Giverny, eigen uitgave i.s.m. Uitgeverij Het Veerhuis, 2017. Met schilderijen uit 2016-2017, portretfoto's en natuurfoto's van de bloemenakkers 'het buitenatelier'. € 19,95. Bestellen bij www.uitgeverijveerhuis.nl

Liesbeth Labeur, Op weg en reis, Cossee - Amsterdam, 2017. Een graphic novel over de laatste zuil in Nederland. Op weg en reis verbeeldt een zondag uit het leven van Neeltje, een Zeeuws meisje. In prachtige tekeningen in zwart en wit ziet de lezer een zondag uit haar leven. Neeltje heeft 's nacht bizar gedroomd over de huidige problemen in de reformatorische gemeenschap en denkt er deze zondag telkens aan terug. Zelfs tijdens de kerkdienst dwalen haar gedachten af en reconstrueert ze haar droom. Wordt de zuil van een gewisse ondergang gered of gaat de biblebelt ten onder? Kan er wel iets goeds uit Neeltjes dromen komen? Liesbeth Labeur voegt aan de oer-calvinistische woordcultuur beelden toe die ons allen deze wereld laten begrijpen en op waarde schatten. € 15,00.

Liesbeth Labeur: Een lamp voor mijn voet, Mozaïek – Utrecht, 2017. In de beeldroman Een lamp voor mijn voet creëert Liesbeth Labeur het Zeeuwse meisje Neeltje, dat opgroeit in een protestants gezin en die haar vertrouwde wereld ziet afbrokkelen. Behoedzaam volgt Labeur haar fantasievolle personage van jong meisje tot volwassen vrouw. Neeltje maakt ingewikkelde gebeurtenissen mee. Ze zoekt daarom haar toevlucht tot wonderland, het veilige en vertrouwde oord van haar dromen. Het wordt nacht en Neeltje zoekt een lamp voor haar voet, haar pad ten licht om het donker op te klaren. Het boek is uitgegeven door Uitgeverij Cossee en Uitgeverij Mozaïek. € 19,99.

Richard Melheim: Luther – de Graphic Novel, Brevier uitgeverij, 2017. Met humor, ernst en aandacht voor historische details vertelt deze graphic novel het levensverhaal van Luther, geplaatst in de context van zijn tijd. Een unieke manier om kennis te maken met Martin Luther en de eerste jaren van de beweging die door hem in gang gezet werd. Lees niet alleen over Luther, maar ook over keizer Karel V, koning Hendrik VIII en de Turkse aanvoerder Suleyman de Grote. Keizers, koningen en pausen maakten ruzie. De pest waarde door Europa. De Turken stonden voor de poort van Wenen en dreigden heel Europa in te nemen. In die explosieve situatie gooide één monnik de lont in het kruitvat van de kerk. Martin Luther bestreed de aflaathandel en gaf daarmee de aanzet tot de Reformatie. Bekijk hier vast een aantal pagina’s. Voor verwerking in het onderwijs zijn hier gratis opdrachten te downloaden. ISBN: 9789492433008. € 9,99.

Fiet van Beek en Wim Zijlstra (red.): Zusterlief Broederlief. Gedichten en schilderijen bij het Zonnelied van Franciscus van Assisi, Anderszins, 2017. Het Zonnelied van Franciscus van Assisi is nog steeds een bron van inspiratie binnen en buiten de kerken en blijft tot de verbeelding spreken. Een groep dichters met christelijke achtergrond heeft zich door de lofzang laten inspireren en eigentijdse gedichten geschreven. Kunstenares Jeltje Hoogenkamp maakte schilderijen bij de thema’s: maan, zon, vuur, water, wind, aarde, dood. De gedichten en schilderijen zijn samengebracht in het boekje Zusterlief, broederlief. Dichters: Fiet van Beek, Mieke van den Berg, Ria Borkent, Clemens van Brunschot, Anton Chardon, Reinier Dorgelo, Jon van Duivenbode, Henk Fonteyn, Ati van Gent, Jan Groenleer, Juliën Holtrigter, René van Loenen, Henk van ter Meij, Irene Postma, Laura Reedijk, Alfred Valstar. Schilderijen: Jeltje Hoogenkamp. 108 blz., met illustraties, ISBN 9789081492164. Paperback, €15.

René van Loenen: Veertig vrouwen uit de Bijbel, Boekencentrum – Utrecht, 2017. Deze bundel bevat naast gedichten aantekeningen met verwijzingen naar beeldende kunst en literatuur. 64 blz. € 9,99. Meer informatie op http://www.renevanloenen.nl

Over oude kunst:

Kick Bras: Oog in oog, christelijke mystiek in woord en beeld, Skandalon, 2017. Christelijke mystiek heeft een indrukwekkend religieus en cultureel erfgoed voortgebracht, waarvan we kunnen genieten in woord én beeld. In poëzie, preken, gebeden of visioenen, maar ook in beeldende kunst, zoals de schilder- en beeldhouwkunst, en de architectuur. In Oog in oog presenteert en becommentarieert mystiekkenner Kick Bras teksten en kunstvoorwerpen uit allerlei eeuwen, landen en joods-christelijke tradities en ontsluit hun blijvende zeggingskracht. Hij verbindt de verbale en visuele uitingen met elkaar, als verwanten die allemaal op die Ene, op het goddelijke mysterie, zijn gericht. In 55 hoofdstukken maakt de lezer een pelgrimsroute langs een schat aan kunstwerken en teksten, van Hadewijch tot Bonhoeffer, van Giotto tot Rothko en van Chagall tot Caravaggio. Aan bod komen centrale thema’s als de mystieke ervaring, gods- en mensbeelden, en de mystieke weg, met al de metaforen en beelden die daaraan ontsproten. Oog in oog is een rijk geïllustreerd, full colour boek dat uitnodigt tot kijken, lezen, overdenken en mijmeren, en dat alle ruimte geeft om tot nieuwe kennis en tot nieuwe inzichten te komen. Dr. Kick Bras (1949) is theoloog en publiceert regelmatig over spiritualiteit. Als onderzoeker is hij gelieerd aan het Titus Brandsma Instituut te Nijmegen, een wetenschappelijk onderzoeksinstituut voor de studie van de spiritualiteit in het licht van de joodse en christelijke traditie. Eerder doceerde hij spiritualiteit aan de Theologische Universiteit van Kampen. Zie ook www.kickbras.nl. 224 pagina's, full color paperback, € 27,50.

Gérard Denizeau. De Bijbel in schilderijen: 50 Bijbelse verhalen in de kunst. Davidsfonds, 2017. Dit boek legt de bekendste bijbelverhalen uit aan de hand van 50 meesterwerken uit de schilderkunst. Met dit boek leer je bijbelse voorstellingen te lezen en te ontcijferen door in te zoomen op details of door verschillende versies van eenzelfde tafereel te vergelijken. Van de ark van Noach tot de Apocalyps. Met werken van onder andere Michelangelo, Leonardo da Vinci, Jan van Eyck en Rembrandt. ISBN 9789043528214, 224 pagina’s. € 34,50.

​Scot McKendrick en Kathleen Doyle: De kunst van de Bijbel, verluchte manuscripten uit de Middeleeuwen, Kok, 2017. De kunst van de Bijbel laatmiddeleeuwse manuscripten van de Bijbel in al hun schoonheid en diversiteit zien. In dit bijzondere kunstboek nemen Scott McKendrick en Kathleen Doyle de lezer mee over een tijdsspanne van ruim 1000 jaar, langs 45 prachtig geïllustreerde Bijbelmanuscripten van over de hele wereld. De manuscripten zijn stuk voor stuk meesterwerken en bieden een unieke kijk op middeleeuwse kunst, literatuur en religie. Beide auteurs zijn werkzaam bij de British Library: Scott McKendrick als hoofd collectie Westelijk Erfgoed en Kathleen Doyle als hoofdcurator van geïllumineerde manuscripten. Hardcover, 336 pagina's, 9789043528429, € 59,99.

Ronald Glaudemans: De Sint-Jan te ’s-Hertogenbosch, WBOOKS – Zwolle, 2017. De Sint-Janskathedraal van ‘s-Hertogenbosch is verreweg het rijkst gedecoreerde middeleeuwse kerkgebouw van de Lage Landen. De bouwsculptuur in en op de Sint-Jan kent onder meer de bekende luchtboogfiguren bijzondere verschijningsvormen die op andere kerken niet worden aangetroffen. Toch speelde het beeldhouwwerk in de verschillende publicaties die over de kerk verschenen een marginale rol. ISBN 9789462580114, 320 pag., hardback, € 39,95.

Rob Dückers, Elisabeth Ravaud, Pieter Roelofs, Victor Schmidt, Frits Scholten, Dominique Thiébaut, Matthias Ubl, e.a. : Johan Maelwael, catalogus, Rijksmuseum, 2017. Johan Maelwael (ca. 1370-1415) is de eerst bekende Nederlandse schilder. Ruim zeshonderd jaar geleden was hij een van de meest succesvolle kunstenaars in West-Europa. Maelwael groeide op in Nijmegen, de oudste stad van Nederland, gelegen in het hertogdom Gelre. Rond 1400 vierde hij zijn hoogtijdagen in Dijon, een belangrijk artistiek centrum in Europa. Als geliefd hofschilder en kamerdienaar van de machtige Bourgondische hertogen Filips de Stoute en Jan zonder Vrees bouwde hij daar aan een breed oeuvre. Deze publicatie beschrijft Maelwaels leven, zijn werk en zijn plaats in de geschiedenis en biedt hiermee een eerste introductie aan liefhebbers en nieuwe inzichten aan specialisten. De met Maelwael in verband gebrachte schilderijen worden getoond samen met een rijkdom aan laatmiddeleeuwse kunstschatten: schilderijen, rijkgedecoreerde handschriften, edelsmeedwerk en beelden van onder anderen zijn neven de gebroeders Van Limburg, Jean de Beaumetz, André Beauneveu, Henri Bellechose, Colart de Laon, Claes Sluter en Claes de Werve. ISBN 978-94-6208-378-3 | ISBN 978-94-6208-379-0 | | 192 p | 21,5 x 28 cm | 175 illustraties, €35.

Clemens Verhoeven en André Stufkens: Johan Maelwael en de Gebroeders van Limburg grondleggers van de Nederlandse schilderkunst, Vantilt – Nijmegen, 2017. Generaties kunstliefhebbers hebben geleerd dat de roemrijke Nederlandse schilderstraditie begon in het tweede kwart van de vijftiende eeuw met de gebroeders Van Eyck en de Vlaamse Primitieven. Dat blijkt een misvatting. De eerste Noord-Nederlandse schilders van Europese statuur kwamen niet uit Holland of Vlaanderen, maar uit het hertogdom Gelre. In Nijmegen waren vanaf 1373 de ateliers van de schildersdynastie Maelwael-Van Limburg gevestigd. Vlak voor 1400 traden Johan Maelwael en zijn drie jonge neven Paul, Johan en Herman van Limburg in dienst van de Franse koninklijke familie (het huis Valois). In Dijon en Parijs maakten ze pijlsnel carrière als schilders en vorstelijke vertrouwelingen. Niet alleen waren ze de bekendste kunstenaars van hun tijd, ook financieel waren ze zo succesvol dat ze vaak optraden als bankiers voor hun adellijke opdrachtgevers. In de bloei van hun leven, en op het toppunt van hun roem, stierven ze alle vier kort na elkaar (1415-1416), waarschijnlijk aan de pest. Johan Maelwael en de Gebroeders van Limburg toont tientallen hoogtepunten van hun prachtige oeuvre en vertelt het fascinerende verhaal van hun tijd, hun wereld en hun korte, maar veelbewogen levens. Met illustraties. Paperback, € 24,50; Hardcover € 35,-

Christel Theunissen: Koorbanken in Brabant 1425-1550 "Van goeden houte gemaekt'. Het werk van laatmiddeleeuwse schrijnwerkers en beeldsnijders, Vantilt – Nijmegen, 2017. Aan het begin van de zestiende eeuw maakte de Eindhovense schrijnwerker Jan Borchman koorbanken voor drie kerken in het hertogdom Brabant. Laatmiddeleeuwse koorbanken, de zitplaatsen voor de geestelijken in het kerkkoor, behoorden in heel West-Europa tot het vaste meubilair van kapittel- en kloosterkerken, en waren soms ook aanwezig in parochiekerken. Dit liturgische meubilair is vooral bekend vanwege het fantasierijke houtsnijwerk waar religieuze en wereldse voorstellingen worden gecombineerd. Alle facetten van de middeleeuwse wereld zijn op de koorbanken afgebeeld: scènes uit het dagelijks leven, spreekwoorden en fabels, heiligen, monsters en mensen, bijbelse verhalen. Het arbeidscontract was het belangrijkste document inzake de vervaardiging van koorbanken. Op basis van deze contracten (een aantal is niet eerder gepubliceerd) wordt in Koorbanken in Brabant inzicht gegeven in de sociaaleconomische situatie van schrijnwerkers en beeldsnijders in laatmiddeleeuws Brabant. Behalve voor het ontstaan van de rijkelijk met houtsnijwerk overdekte koorbanken, is er aandacht voor de situatie na de Beeldenstorm, de restauraties en de herwaardering in de negentiende en twintigste eeuw. Met illustraties. 371 pagina's, 9789460043338, Hardcover € 29,50.

Albert Elen, Chris Fischer, Bram de Klerck, Michael Kwakkelstein: Fra Bartolommeo – de goddelijke renaissance, Museum Boijmans Van Beuningen – Rotterdam, 2016. Bij de recente tentoonstelling verscheen een rijk geïllustreerde catalogus (een Nederlandse en een Engelse editie) waarin alle tentoongestelde werken worden gepresenteerd, verdeeld over de vijf fasen van Fra Bartolommeo’s artistieke loopbaan. ISBN: 978-90-6918-295-7, €34,95.

Tanja Kootte (red.): De kracht van Luther, WBooks – Zwolle, 2017. Dit boek geeft een uitvoerige en heldere kijk op leven en werk van een man die ons denken op veel fronten voorgoed beïnvloedde. Luther was een uitstekende mediaman die de kansen van de pas ontdekte boekdrukkunst heel goed wist te benutten. Zijn geschriften kwamen in de Nederlanden terecht, werden vertaald en hadden ook daar grote invloed. In De kracht van Luther, geschreven door gerenommeerde auteurs, wordt ingegaan op het leven van Luther en diens 95 stellingen. De invloed van Luther in de Nederlanden via pamfletten en Bijbelvertalingen wordt belicht. Maar ook de kracht van het beeld komt in diverse bijdragen aan bod. En wat zou de Reformatie zijn geweest zonder de muziek? Ook aan de relevantie van Luther en de Reformatie voor de huidige tijd wordt aandacht gegeven. Het boek is ruim geïllustreerd. ISBN 9789462582255, paperback, €24,95.

Nils Büttner: Rubens, de schilder van mythen en goden, J.M. Meulenhoff – Amsterdam, 2017. Rubens is een van de bekendste en meest grootse schilders uit de Nederlandse en Vlaamse schilderkunst. Zijn tijdgenoten prezen Rubens als ‘God van de schilders’, en tot op de dag van vandaag wordt hij als de belichaming van de barokke schilderkunst beschouwd. Hij schiep portretten, landschappen en politieke allegorieën, maar wijdde zich vooral aan voorstellingen van mythologische taferelen en religieuze werken in de geest van de katholieke hervorming. Het oeuvre van Rubens, dat bestaat uit meer dan 1400 schilderijen en schetsen, is overweldigend. In Rubens schetst kunsthistoricus Nils Büttner het leven van de Vlaams-Nederlandse schilder en presenteert hij diens werk in al zijn diversiteit. Aan de hand van beelden en biografische context geeft Büttner inzicht in de maatschappelijke positie van Rubens, vanaf zijn beginjaren in Italië tot aan zijn tijd aan de Europese hoven, en hoe die zijn werk op meerdere fronten beïnvloedde. 168 pagina's, ISBN-13 9789029092357; ISBN-10 9029092351, Paperback, Prijs: € 19,99.

Gerdien Wuestman (red): Emanuel de Witte, meester van het licht, Waanders – Zwolle, 2017. Emanuel de Witte genoot in de zeventiende eeuw een grote reputatie als vernieuwend schilder, vooral van kerkinterieurs. Emanuel de Witte werd, net als tijdgenoot Caesar van Everdingen, geboren in Alkmaar. Zijn opleiding kreeg hij in Delft bij de stilleven-schilder Evert van Aelst (1602-1657). Als jonge schilder begon De Witte met een breed scala aan onderwerpen, waaronder bijbelse en mythologische onderwerpen op klein formaat en portretten. Echt beroemd werd hij echter met zijn kerkinterieurs, waarin een opvallende werking van het licht zijn composities een uniek signatuur gaven. Daarnaast had de eigenzinnige De Witte ook zo zijn een eigen kijk op perspectief: bij hem niet de gebruikelijke ruime blik door het kerkinterieur, maar eerder een uitsnede daarvan of beeld vanuit een heel beperkt gezichtsveld. Een tiental goedbevolkte marktscenes, havengezichten en een enkel portret completeren zijn oeuvre. 160 pagina’s, 130 illustraties in kleur en 15 in zwart-wit, paperback met flappen, ISBN 9789462621541, € 27,50. 

Norbert Middelkoop (red.): Ferdinand Bol en Govert Flinck Rembrandts meesterleerlingen, WBooks – Zwolle, 2017. Govert Flinck (1615-1660) en Ferdinand Bol (1616-1680) gelden als de twee belangrijkste leerlingen van Rembrandt. In deze publicatie, die verschijnt naar aanleiding van een grote tentoonstelling in twee Amsterdamse musea, worden de kunstenaars uit de schaduw van hun leermeester gehaald. Bol en Flinck laten zich dankbaar vergelijken. Als jonge kunstenaars verhuisden beiden naar Amsterdam om hun opleiding bij Rembrandt te voltooien. Na hun vertrek uit Rembrandts atelier bleven zij aanvankelijk trouw aan diens stijl, maar kozen daarna elk een eigen richting. De generatiegenoten werden geduchte concurrenten voor hun voormalige leermeester, maar ook voor elkaar. Met statusverhogende portretten en dramatische voorstellingen uit de Bijbel of de Oudheid voorzagen Bol en Flinck in een behoefte bij de welvarende koopmanselite in Amsterdam en daarbuiten. Hun belangrijkste werken staan centraal in dit boek, steeds in relatie tot de artistieke strategische keuzen van het tweetal. Analyse door specialisten werpt een fascinerend nieuw licht op de wereld waarbinnen deze kunstenaars opereerden. 272 pag., ISBN 9789462582217, € 29,95.

Henk Wesseling, Scheffer, Renan, Psichari. Een Franse cultuur- en familiegeschiedenis 1815-1914. Amsterdam: Prometheus, 2017. De 19de eeuw kende veel dramatische gebeurtenissen. Grote veranderingen werden ingeluid door vorsten en politici als Karel X, Napoleon III, Clemenceau en Gambetta, maar voor de overgrote meerderheid van de bevolking bleef veel hetzelfde. Terwijl zij in kleine dorpen en gehuchten bleven wonen en ploeterden op het land, bloeide het culturele leven in de steden. In het brandpunt daarvan stonden drie families - Scheffer, Renan en Psichari - die met elkaar verstrengeld waren door huwelijken en familiebanden. In een veelbewogen periode nestelden zij zich in het culturele leven dat zij allen op hun eigen manier beïnvloedden. Tezamen speelden zij als invloedrijke schilders, schrijvers en intellectuelen een hoofdrol in de wereld van de kunsten en de academie. Wesseling geeft aan de hand van hun familiegeschiedenissen een machtig panorama van de cultuurgeschiedenis van Frankrijk in de periode 1815-1914. Hij beschrijft deze op de hem welbekende levendige manier, met pakkende anekdotes, geestige terzijdes en prachtige portretten. Prof. dr. H.L. Wesseling is emeritus-hoogleraar algemene geschiedenis in Leiden. ISBN 9789044633849, 320 p., €24,99.

Henk de Jong: Dat boek is subliem. Vincent van Gogh over De navolging van Christus, Kok – Utrecht, 2017. In 'Dat boek is subliem' laat Henk de Jong zien hoe Vincent van Gogh werd gefascineerd en geïnspireerd door het boek 'De navolging van Christus' van de middeleeuwse schrijver Thomas a Kempis. In een van zijn brieven aan zijn broer Theo schrijft Vincent van Gogh dat hij gegrepen is door de Franse editie van de 'Navolging'. Geïnspireerd door de authentieke en radicale spiritualiteit van Thomas a Kempis besluit Vincent om predikant te worden. In Engeland had hij al in een dorpskerk een preek gehouden waarin hij op schilderachtige wijze de menselijke levensweg beschreef. Toch is Vincent geen dominee geworden. Uiteindelijk koos hij voor de kunst, maar zijn passie voor Jezus en de christelijke boodschap bleven een constante in zijn bewogen leven. In dit prachtig geïllustreerde boek belicht Henk de Jong de invloed die Vincent door het wereldvermaarde boek van Thomas heeft ondergaan. Hardcover, 128 pagina's, € 19,99.

Catalogus Rodin | Genie aan het Werk, Wbooks – Zwolle, 2016. Verschenen bij de tentoonstelling Rodin – Genius at Work. Dit boek bevat foto’s van Rodins sculpturen en uniek beeldmateriaal van de kunstenaar aan het werk in zijn atelier. Formaat: 24,5 x 35,5 cm, Full colour, 208 pagina’s. ISBN 978 94 625 8157 9. Prijs: € 29,95.

​Kees van der Ploeg: De Ploeg, het expressionisme in de architectuur, WBooks i.s.m. Stichting De Ploeg- Zwolle/Groningen, 2017. Onder de leden van het Groninger kunstkring De Ploeg bevonden zich behalve beeldend kunstenaars ook een aantal architecten, waaronder Egbert Reitsma, Evert van Linge en Siebe Jan Bouma. Hun bijdrage aan de hoogtijdagen van De Ploeg in de jaren twintig en hun opvattingen voor architectuur krijgen in De Ploeg, het expressionisme en de architectuur voor het eerst de volle aandacht. Ingegaan wordt op het ontstaan van expressionistische architectuur en de wijze waarop de architecten van De Ploeg hier in hun ontwerpen voor met name kerken en woonhuizen vorm aan hebben gegeven. Afgerekend wordt met de opvatting dat deze architecten niet veel meer waren dan aanhangers van de Amsterdamse School. Kees van der Ploeg doceert architectuurgeschiedenis in Groningen en Nijmegen. Hij is voorzitter van de Stichting Johan Dijkstra en voorzitter van de redactie van het tijdschrift Groninger Kerken. 120 blz., circa 50 afbeeldingen in kleur en zwart-wit, ISBN 9789462582033. € 19,95.

Laurens ten Kate, Marcel Poorthuis (red.): 25 eeuwen theologie, teksten/toelichtingen, Boom uitgevers – Amsterdam, 2017. De rijkdom aan oorspronkelijke teksten maakt dit boek tot zowel een unieke bloemlezing als een overzichtelijke geschiedenis van de theologische erfenis van de westerse wereld. Godsdienst en spiritualiteit zijn al enige tijd helemaal terug op de maatschappelijke en politieke agenda. Daarbij vragen steeds meer mensen naar de religieuze bronnen van onze geseculariseerde cultuur. 25 eeuwen theologie wil in deze behoefte voorzien door een omvangrijk overzicht te bieden van de belangrijkste theologische denkers en hun teksten in de westerse geschiedenis. Van de vroegste auteurs van de heilige boeken in jodendom, christendom en islam voert dit boek via het denken over God en mens in de oudheid en de middeleeuwen naar de moderne en hedendaagse tijd. 25 eeuwen theologie biedt een fraaie galerij van denkers en hoe hun ideeën hun weg gevonden hebben in de religieuze en seculiere kunst. ISBN 9789461059307 | paperback | 548 p. € 39,50.

Voor een lijst van in 2017 uitgekomen Engelse boeken, klik hier


Meer:

05 november 2018 / Het beeld na de beeldenstorm

door Jacolien Wubs

Er is zoiets als een vroege protestantse beeldcultuur. Na de Beeldenstorm en Reformatie werd gezocht naar nieuwe manieren om de kerkruimte in te richten en te verfraaien.

Lees meer...


11 oktober 2018 / The Turn Club

door Grady van den Bosch

Het is bijzonder inspirerend om kunstenaars van allerlei slag te ontmoeten, die net als jij idealen hebben voor een betere samenleving.

Lees meer...


13 september 2018 / Kunstenaarsechtpaar Berry en Janny Brugman

door Jan van der Kolk

Om goed te kunnen werken, wilden ze met rust gelaten worden. Het gevoel van onafhankelijkheid gaf hun rust en vrijheid. 

Lees meer...


09 augustus 2018 / Portret Florence de Werquignoeul

door Koenraad De Wolf

Dit portret vertelt het (vergeten) verhaal van de Contrareformatie en de heropbloei van het kloosterleven in de Zuidelijk Nederlanden.

Lees meer...


13 juli 2018 / Neo Rauch in Zwolle

door Marieke Herweijer

Juist door de confrontatie met de absurdistische kant van het leven intrigeert het werk van Neo Rauch.

Lees meer...


17 mei 2018 / Toespraak van Herwi Rikhof

bij de presentatie van zijn nieuwe boek over de Cenakelkerk van de Heilig Landstichting

‘Ik heb deze kerk leren waarderen als een echte kerk.’ 

Lees meer...


23 april 2018 / Lodewijk Schelfhout. Nederlands eerste kubist

door Lisette Almering-Strik

Het is lastig om Lodewijk Schelfhout te plaatsen binnen de Nederlandse kunsthistorie. 

Lees meer...


04 april 2018 / Blog van Rikko Voorberg

Blog over de kunst van het oefenen

'Nou,' zei hij, 'ga maar doen wat jij moet doen, daar valt vanzelf een vorm omheen.'

Lees meer...


15 maart 2018 / Bijbelse vrouwen als aartsmoeders

door Wim Eikelboom

De Zwolse beeldhouwer Thijs Kwakernaak maakte tien houten beelden van vrouwen uit de Bijbel. Stuk voor stuk beelden met een sterk karakter.

Lees meer...


23 februari 2018 / Creativiteit en kijken met het hart

door Gottfrid van Eck

Als we volwassen worden, zullen we hopelijk ontvankelijk blijven voor het wonder van het leven en ruimte blijven scheppen voor het niet-zichtbare. 

Lees meer...


30 januari 2018 / Adri Geelhoed over liturgische kleden

Liturgische kleden geven kleur aan het kerkelijk jaar en herinneren de kerkganger daaraan, net zoals de gezangen die gezongen worden. 

Lees meer...


01 januari 2018 / Recensie Oog in Oog van Kick Bras

door Marieke Herweijer

Kick Bras schrijft over meditatie, spiritualiteit en mystiek. In dit boek focust hij op de christelijke mystiek en hoe die terugkomt in de beeldende kunst. 

Lees meer...


14 november 2017 / Nieuwe maatschappelijke spiritualiteit in de kerk

Zoals in andere steden krijgt ook in Zwolle het kerkgebouw een andere betekenis. De oude kerk in het centrum is hier omgedoopt tot ‘Het Academiehuis, de Grote Kerk Zwolle’.

Lees meer...


24 oktober 2017 / René van Tol over film Opstanding van het lichaam

De kunst van nu neigt naar het conceptuele. Deze neiging heeft tot gevolg dat de kunstenaars steeds meer het weerbarstige van de fysieke werkelijkheid gaan mijden. 

Lees meer...


04 oktober 2017 / Een beeldroman van Liesbeth Labeur

Dit boek laat de verwarring en de geloofsvragen zien van een slachtoffer van incest in een reformatorisch milieu, die het geheim van misbruik met zich meedraagt.

Lees meer...


08 september 2017 / Janpeter Muilwijk over Om Mattia en zelfdoding

Dood. Deze tentoonstelling is er om Mattia, Julia Mattia. Haar naam betekent Jeugdig, Geschenk van God. Zij stierf op 1 oktober 2015 door zelfdoding na een intens leven van begaafdheid, liefde en ziekte. 

Lees meer...


23 augustus 2017 / Het goede, het ware en het schone

Goedheid, waarheid en schoonheid behoren tot Gods esthetische normen. Een christelijke benadering van kunst staat dus tegenover de postmoderne aanname dat er geen absolute waarden zijn.

Lees meer...


04 juli 2017 / Fons Litjens: Een halve kerk voor Halfweg

Wie nu de kerk van Halfweg binnenkomt wordt overdonderd door een achterwand, die het zonlicht filtert en de ruimte vult met een warm en geel licht. Het hele raam is gevuld met mensen.

Lees meer...


24 juni 2017 / Heilige beelden en gehoorzame ogen

Stil worden bij een beeld van Christus herinnert mij eraan wiens beelddrager ik ben. Dit neem ik mee gedurende de dag als andere beelden mij iets anders proberen te vertellen.

Lees meer...


02 juni 2017 / Pelgrimeren in Groningen

Onlangs is de Stichting Pelgrimeren In Groningen van start gegaan met 2300 km pelgrimsroutes in de provincie Groningen. Alle middeleeuwse kerken en oude kloosterterreinen zijn in de routes opgenomen.

Lees meer...


04 april 2017 / MMC Schobbe in de W. de Zwijgerkerk, Amsterdam

Kunst in dienst van de kerk, de kerk in dienst van de kunst

door Marleen Hengelaar-Rookmaaker

Lees meer...


07 maart 2017 / Maatschappelijk betrokken kunst

Een discussieopener door Adrienne Dengerink Chaplin

Sommige kunstenaars hebben vanwege hun groeiende ontevredenheid met de kunstwereld de overstap gemaakt naar de geëngageerde kunst. 

Lees meer...


01 februari 2017 / De zeven werken van barmhartigheid

Het jaar van barmhartigheid is alweer voorbij, maar het is en blijft een belangrijk thema. Hoe dachten onze middeleeuwse voorouders hierover? Dit veelluik van de Meester van Alkmaar laat het ons zien.

Lees meer...


03 januari 2017 / Aniko Ouweneel over christelijke kunst

De kunstenaar daagt ons uit en moedigt ons aan om te zoeken naar de bron van onze adem, van wat ons leven de moeite waard maakt en van ons verlangen naar een verlossende harmonie.

Lees meer...


09 december 2016 / Nieuwsbrief ArtWay december 2016

Like an imitation of a good thing past, these days of darkness surely will not last. Jesus was here and he is coming again, to lead us to the festival of friends.

Lees meer...


01 november 2016 / Ally Gordon over religie in de hedendaagse kunst

Laten we een wandeling maken langs een paar musea in Londen. Tijdens deze wandeling wil ik de plaats van religie in de hedendaagse kunst overdenken.

Lees meer...


30 september 2016 / Janna Beek over kunst in psychotherapie

Stel u voor dat u naar een schilderij of beeldhouwwerk kijkt. Dit werk roept ‘iets’ in u op. ‘Iets’ in uw binnenwereld, waar u zich nog niet bewust van bent, is geraakt. ‘Iets’ dat wacht op herkenning. 

Lees meer...


01 september 2016 / H.R. Rookmaaker: Spreekt kunst vanzelf?

Kunst is noch slechts een middel tot een doel, noch een religie, noch een activiteit voor een klein groepje uitverkorenen, noch een puur wereldse bezigheid. Geen van deze opvattingen over kunst doet recht aan de creativiteit waarmee God de mens heeft uitgerust. 

Lees meer...


29 juli 2016 / Joost de Wal over Verspijkerd en verzaagd

Veel heiligen- en devotiebeelden, vaak van gips, werden door de pastoors aan de straat gezet. En vervolgens…, vervolgens vinden we ze terug in de hedendaagse kunst. Wat doen ze daar? Betekenen ze nog iets?

Lees meer...


30 juni 2016 / Wessel Stoker over hedendaagse religieuze kunst

Mijn vraag bij de prachtige tentoonstelling The Problem of God is of de curator Isabelle Malz in de catalogus aan de kijker wel een adequate uitleg geeft van kunst als religieuze kunst. 

Lees meer...


09 juni 2016 / Betty Spackman: Depressie en creativiteit

Als je een ronde pin bent en je een vierkante pin moet worden om in de hokjes van de samenleving te passen, is dat op z'n zachtst gezegd pijnlijk.

Lees meer...


19 mei 2016 / Johannes Wickert klaagt inhumaan asielbeleid aan

Johannes Wickert is een van de zeldzame hedendaagse kunstenaars die een maatschappijkritische rol opneemt. En niet alleen in zijn schilderijen. 

Lees meer...


27 april 2016 / Marleen Hengelaar: Het onvervangbare beeld

Het beeld speelt een geheel eigen, onvervangbare rol in het leven van een mens. We kunnen het beeld als goede gave van God op een positieve en opbouwende manier in ons leven inzetten.

Lees meer...


06 april 2016 / Reinier Sonneveld over linksige kitsch

Die handen van alle leeftijden en kleuren, die bloemen daardoorheen, en dan die wonderlijke kleurbewerking. Het is allemaal reuzesympathiek, maar ja, dat maakt iets nog geen kunst.

Lees meer...


12 maart 2016 / Ned Bustard: De Bijbel is niet veilig

De Bijbel is een boek over gewone mensen die niet alleen geestelijke wezens zijn, maar ook hebzuchtig, berooid, haatdragend, hoopvol, egoïstisch en seksueel.

Lees meer...


24 februari 2016 / Wilma Wagenaar: Joost Zwagerman en Marc Mulders

Zwagerman schildert een zuigend zwart universum, in de steek gelaten door een onverschillige, liefdeloze god. Ten langen leste wendt hij zich af van religie en wijdt zich aan de kunst. 

Lees meer...


11 februari 2016 / Robb Ludwick: Opnieuw leren kijken

Het is een gave van Abigail Tulis om ongewone combinaties heel gewoon te laten lijken, zodat de kijker uitgenodigd en misschien uitgedaagd wordt om opnieuw te leren kijken.

Lees meer...


26 januari 2016 / Timon Ramaker: Kunst is broodnodig
Kunst is geen leuk extraatje, maar broodnodig in de wereld van vandaag. In een wereld die barst van clichés en onbegrip kan kunst verrassen en verbinden.
Lees meer...


14 januari 2016 / Kunst als onderdeel van de theologiestudie

Niet alleen christelijke kunst is voor de theologieopleiding belangrijk. Ook wereldse kunst is belangrijk omdat je je als theoloog altijd verhoudt tot de samenleving waarin je je bevindt.

Lees meer...